banner1 banner1 banner1

12.02.2013

Роберт Тышкевіч: У Польшчы ёсць больш шырокі спіс памагатых рэжыму Лукашэнкі важная навіна 19

14:58, — Інтэрв'ю

Роберт Тышкевіч: У Польшчы ёсць больш шырокі спіс памагатых рэжыму Лукашэнкі

Санкцыі ЕЗ павінны быць уведзеныя ў дачыненні да большай колькасці беларускіх чыноўнікаў.

Віцэ-старшыня Камісіі па замежных справах Сейма Польшчы, кіраўнік парламенцкай групы па Беларусі Роберт Тышкевіч даў эксклюзіўнае інтэрв'ю charter97.org.

- Вы жывяце ў Падляскім ваяводстве, дзе, па дадзеных апошняга перапісу насельніцтва, больш за 40 тысяч чалавек назвалі сябе беларусамі. У якіх умовах сёння знаходзіцца беларуская дыяспара?

- Беларуская дыяспара - другая па колькасці ў Польшчы пасля нямецкай. Беларускім арганізацыям выдзяляюцца сродкі з бюджэту на падтрымку нацыянальных традыцый, на школы, дамы культуры, фестывалі і іншыя мерапрыемствы. У рэгіёне выходзіць беларуская прэса, працуе радыёстанцыя. Я ніколі не чуў, каб у Польшчы якія-небудзь беларускія арганізацыі пераследаваліся па палітычных матывах, як гэта адбываецца ў Беларусі. Мяне вельмі цешыць, што кіраўнікі некаторых гмін нашага ваяводства ганарацца мульцікультуральнасцю, рэкламуюць яе і лічаць вялікім гонарам.

- Як палякі Беласточчыны ставяцца да беларусаў?

- Абодва народа адчуваюць сябе адным цэлым. Са многімі актывістамі беларускай дыяспары ў Польшчы я пазнаёміўся яшчэ падчас вучобы ва ўніверсітэце. На маіх вачах у Беластоку стваралася Беларускае аб'яднанне студэнтаў. Ужо тады мы казалі пра свабодную незалежную Беларусь, пра адраджэнне беларускай мовы і традыцый. Тады я шмат даведаўся пра гісторыю Беларусі. Я вырас у гэтым асяроддзі і для мяне беларускае пытанне заўсёды было актуальным. Больш за тое, многія ездзяць у Беларусь да сваякоў, сяброў. Я, напрыклад, упершыню пабываў у вашай краіне яшчэ ў 1989 годзе. У Менску я тады пазнаёміўся са шматлікімі беларускімі апазіцыянерамі, так бы мовіць, самага першага пакалення.

- Прозвішча Тышкевіч таксама ў нейкай ступені беларускае?

- Вельмі магчыма. Тышкевічы - старадаўні шляхецкі род, карані якога сыходзяць у часы Вялікага Княства Літоўскага. Мае продкі заўсёды былі патрыётамі той зямлі, на якой жылі. Яны ўдзельнічалі ў вызваленчых паўстаннях, у войнах за незалежнасць. Дзеда разам з сям'ёй Саветы выслалі ў Казахстан. Адтуль яго мабілізавалі ў польскае воінскае фарміраванне - войска генерала Андэрса. У яго складзе ён прайшоў усю Другую сусветную вайну, удзельнічаў у бітве пад Монтэ-Касіна ў Італіі, затым служыў у Англіі, і, нарэшце, вярнуўся да сям'і ў Польшчу. Змагаючыся на баку саюзнікаў, ён змагаўся і за свабоду свайго народа. Таму ў 1980-я гады, падчас «Салідарнасці», я, працягваючы сямейныя традыцыі, стаў змагацца за свабоду палякаў. Свой дваццаты дзень нараджэння я правёў у турме.

- Колькі разоў вы аказваліся за кратамі?

- Падчас ваеннага становішча сядзеў двойчы. Улады не хацелі, каб у турмах знаходзілася занадта шмат палітычных, таму раз у год абвяшчалася амністыя. І вось так атрымалася, што абодва разы мяне амніставалі. Я нават ні разу не паспеў паўстаць перад судом, выпускалі яшчэ на этапе вядзення следства.

- Для Лукашэнкі палітычныя зняволеныя - заложнікі. Адных ён выпускае, а іншых саджае на іх месца. Як было ў Польшчы?

- Я выдатна разумею стратэгію Лукашэнкі. Дыктатура ў першую чаргу спрабуе зламаць чалавека духоўна, улады прымушаюць палітвязняў пісаць прашэнні аб памілаванні. Робіцца гэта толькі з адной мэтай: каб усім паказаць, што гэтыя людзі прызналі над сабой уладу дыктатара. Тую ж самую карціну можна было назіраць і падчас ваеннага становішча ў Польшчы. Перш за ўсё з турмаў выпускалі тых, хто напісаў прашэнне ці хоць нейкім чынам супрацоўнічаў з рэжымам. А прашэнне аб памілаванні азначала тое, што чалавек прама ці ўскосна прызнае сваю віну і тое, што яго дзейнасць супярэчыць закону. Польскія ўлады дзейнічалі па такім прынцыпе: мы вас выпусцім, але вы пакіньце краіну або падпішыце дакумент аб супрацоўніцтве. Памятаю, як з камеры сілай выносілі Адама Міхніка (польскі дысыдэнт, актыўны дзеяч апазіцыі, у цяперашні час - галоўны рэдактар «Газеты Выбарчай» - заўв.рэд.). Ён аддаваў перавагу застацца ў турме, чым прыняць умовы уладаў.

Такім чынам, усе дыктатуры дзейнічаюць па адной схеме, для іх галоўнае - знішчыць апанента маральна, зламаць яго дух і пачуццё ўласнай вартасці. А потым за справу бярэцца прапаганда, якая піша, што ў турмах сядзяць злачынцы, прадажныя людзі, што ў апазіцыі яны апынуліся для таго, каб выехаць на Захад. І ў гэтым няма нічога новага, усе дыктатуры паўтараюцца. Яны ўсё робяць для таго, каб чалавеку і ў галаву не прыйшло, што не ён служыць ўладзе, а ўлада павінна служыць яму. Дыктатары не церпяць нават найменшай праявы незалежнасці.

- Таму беларускія ўлады так адчайна змагаюцца з незалежным Саюзам палякаў?

- Натуральна. Саюз палякаў - самая вялікая па колькасці незалежная арганізацыя ў Беларусі. Яе актывісты выдатна разумеюць, што не відаць ім свабоды, пакуль у краіне не будзе свабодная ўся грамадзянская супольнасць. А для нас вельмі важна ведаць, у якіх умовах жывуць за мяжой нашы суайчыннікі. Вядома, ёсць праблемы ў польскай меншасці і ў Літве, але там яны звязаныя з невыкананнем літоўскім бокам некаторых пунктаў дамовы, падпісанай паміж нашымі краінамі. У прыватнасці, нас не задавальняе тое, што яны пішуць у дакументах польскія прозвішчы на літоўскі манер. Так, прозвішча Тышкевіч па-літоўску гучыць як Тышкявічус. Затое ў Літве свабодна дзейнічае незалежны Саюз палякаў, у Беларусі ж актывісты незалежнага Саюза пераследуюцца, улады нават і слухаць не хочуць пра рэгістрацыю гэтай арганізацыі. Тут у наяўнасці парушэнне фундаментальных правоў чалавека.

- Паводле статыстыкі, штодня польскую мяжу перасякае 10-15 тысяч беларусаў. Якая можа быць стратэгія Польшчы і канкрэтна Беластока ў адносінах да гэтых людзей? Як гэта можа дапамагчы дэмакратызацыі Беларусі?

- Тое, што такая колькасць чалавек штодня перасякае мяжу, азначае, наколькі неабходнае ўвядзенне малога прымежнага руху паміж Польшчай і Беларуссю. Польшча адпаведны дакумент ратыфікавала яшчэ ў 2010 годзе. Мы апавясцілі беларускі бок аб завяршэнні ўсіх неабходных працэдур, аднак аналагічных апавяшчэнняў ад Беларусі не атрымалі да гэтага часу. У Менску нам тлумачылі, што працэс ратыфікацыі зацягваецца па тэхнічных прычынах, і толькі нядаўна Лукашэнка публічна прызнаўся ў тым, што ўся справа ў палітыцы.

- Ён фактычна прапануе польскаму боку ў абмен на малы прымежны рух спыніць падтрымку беларускай грамадзянскай супольнасці, палітычных бежанцаў, беларускіх незалежных СМІ і арганізацый на тэрыторыі Польшчы.

- Калі хтосьці думае, што ўрад Польшчы зменіць сваё стаўленне да беларускай апазіцыі, перастане падтрымліваць грамадзянскую супольнасць, незалежныя арганізацыі ў абмен на нейкія саступкі афіцыйнага Менска, ён памыляецца. Гэта фундаментальная частка нашай палітыкі, гэта нашыя перакананні і ў рэшце рэшт наш абавязак.

Калі ў Польшчы быў камуністычны рэжым, дэмакратычныя краіны таксама дапамагалі нам з ім змагацца. Я ўсё ж спадзяюся, што беларускія ўлады зразумеюць, што ў малым памежным руху няма ніякай палітыкі, і што ён неабходны для таго, каб спрасціць жыццё звычайным людзям. Лукашэнка баіцца падпісваць гэты дакумент, таму што не хоча, каб беларусы масава ездзілі за мяжу і мелі пастаянны кантакт з вольным дэмакратычным светам.

- Некалькі разоў беларускія памежнікі не дазволілі вам уехаць на тэрыторыю Беларусі. Чым яны матывавалі сваю адмову?

- Канкрэтна мне было сказана, што я пагражаў нацыянальнай бяспецы, інтарэсам і існуючаму канстытуцыйнаму ладу Беларусі.

- Як вы думаеце, чаму вы патрапілі ў асабістыя ворагі беларускіх уладаў?

- Хутчэй за ўсё, таму што я быў ініцыятарам стварэння ў польскім Сейме дэпутацкай групы «За салідарнасць з Беларуссю». У той час беларускія ўлады хацелі стварыць з нашым Сеймам міжпарламенцкую групу. І ў нас былі нават такія дэпутаты, якія гэтую ідэю падтрымлівалі. Але большасць выказалася супраць, таму што дэпутатаў у Беларусі не выбіраюць, а прызначаюць, і ніякага супрацоўніцтва з імі быць не можа. Замест міжпарламенцкай групы мы вырашылі стварыць сваю, якая рэгулярна ўздымала б беларускае пытанне на пасяджэннях Сейма.

- А як часта ў польскім Сейме абмяркоўваюцца праблемы дэмакратыі і парушэнн правоў чалавека ў Беларусі?

- Прызнаюся, што вельмі няпроста зацікавіць польскіх парламентарыяў беларускім пытаннем. А яшчэ складаней зрабіць так, каб Беларусь стала знаходзілася ў фокусе іх увагі. Цяпер Еўропа занятая сабой: эканамічным крызісам, планаваннем бюджэту на шэсць наступных гадоў. Але тым не менш пры любым зручным выпадку наша група імкнецца нагадваць пра Беларусь, што нашы суседзі несвабодныя і што ім трэба дапамагчы. Мы таксама нагадваем пра важныя даты, звязаныя з Беларуссю. Мінімум раз у год на пасяджэнні парламенцкай Камісіі замежных спраў абмяркоўваем сітуацыю ў Беларусі. У гэтым годзе мы паўторна падтрымалі вылучэнне Алеся Бяляцкага на атрыманне Нобелеўскай прэміі міру.

- Якая пазіцыя Сейма па пытанні санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі?

- Польшча цалкам ажыццяўляе еўрапейскую палітыку санкцый у дачыненні да беларускага рэжыму. Мала таго, акрамя спісаў неўяздных беларускіх чыноўнікаў, у нас, у адрозненне ад агульнаеўрапейскага, ёсць больш шырокі спіс памагатых рэжыму. У яго патрапілі тыя людзі, якія, на думку Польшчы павінны быць у агульным спісе, але іх там пакуль няма.

Польшча была адным з ініцыятараў увядзення эканамічных санкцый супраць Лукашэнкі. Але, на жаль, ёсць менш прынцыповыя ў гэтым пытанні краіны. Самае важнае тое, што ні адна краіна Еўразвяза не ўхваляе палітыку Лукашэнкі. Рэакцыя еўрапейскіх краін на высылку з Менска амбасадара Польскай Рэспублікі паказала, што ЕЗ разглядае Польшчу як эксперта ў справах Беларусі і давярае нам у гэтым пытанні.

Даведка сharter97.org:

Роберт Тышкевіч - польскі палітык, сябра партыі «Грамадзянская платформа». У 80-я гады - актывіст моладзевага крыла «Салідарнасці». Падчас вучобы ў Беластоцкім ліцэі арганізаваў незалежны саюз ліцэістаў, быў адлічаны за ўдзел у забастоўцы. Выдаваў падпольныя газеты. За апазіцыйную дзейнасць двойчы апыняўся ў турме. Дэпутат Сейма Польшчы, кіраўнік парламенцкай групы «За салідарнасць з Беларуссю».


Напісаць каментар (19)


Навіны
па тэме

Экспарт

Loading...

          Новости партнеров


Loading...



Надвор'е ў Беларусі

   30.09   01.10 
Брэст Возможен дождь+19
+8
Небольшая облачность+16
+4
Віцебск Ясно+13
+5
Ясно+11
+1
Гомель Небольшая облачность+17
+6
Небольшая облачность+13
0
Гродна Возможен дождь+16
+4
Ясно+14
+3
Мінск Небольшая облачность+16
+4
Ясно+13
+1
Магілёў Ясно+14
+4
Небольшая облачность+12
-1

Курсы валют Нацыянальнага банка

Валюта  29.09.14  30.09.14
EUR13 480,0013 420,00
USD10 570,0010 580,00
RUB273,00269,00

Меркаванне


Goodbye Ленин

Goodbye Ленин

Валентин Стефанович

За что они воюют?

За что они воюют?

Виктор Леденев

Котел Кирилла

Котел Кирилла

Дмитрий Дашкевич

Ціхі куток для старога дыктатара

Ціхі куток для старога дыктатара

Уладзімір Халіп

Кости для фрау Риббентроп

Кости для фрау Риббентроп

Александр Томкович



Учора на сайце:

наведвальнікаў 299011
праглядаў 1696305

Папулярныя навіны

Лукашэнку ў Малдове сустракалі воклічам: «Ты хто такі? Давай, да пабачэння» (Відэа) (58122)

25.09, 13:54, — Палітыка

Начальнік упраўлення Следчага камітэта ў Менску затрыманы ў Літве (48508)

23.09, 16:19, — Грамадства

Агурбаш - беларускім журналістам: Дурныя ў вас пытанні. І пазіцыя дурная (43863)

26.09, 14:53, — Грамадства

Символы прогнившей системы и издевательство Алины Кабаевой (43281)

25.09, 13:21, Владимир Кара-Мурза, sobesednik.ru — Расія

Пра што не дамовіліся Украіна і Расея на газавых перамовах (43101)

27.09, 12:11, — Украіна

Хто жыве ў загадкавай рэзідэнцыі на беразе Мінскага мора? (39484)

27.09, 8:49, — Палітыка

Украіна закрывае мяжу з Расеяй (37057)

25.09, 13:01, — Украіна

Міхаіл Задорнаў: Жэрці трэба менш (36755)

24.09, 14:59, — Расія

Хасиды устроили бунт в «Борисполе» (36721)

28.09, 19:28, — Украіна

Канаплянік на волі, але не зможа вярнуцца ў Беларусь (35806)

24.09, 13:55, — Грамадства

пн аў ср чц пт сб нд
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30

Старая версія сайта

Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь:

"Артыкул 34. Грамадзянам Рэспублiкi Беларусь гарантуецца права на атрыманне, захоўванне i распаўсюджванне поўнай, дакладнай i своечасовай iнфармацыi аб дзейнасцi дзяржаўных органаў, грамадскiх аб'яднанняў, аб палiтычным, эканамiчным, культурным i мiжнародным жыццi, стане навакольнага асяроддзя..."

Падпіска

       

Пакіньце Ваш e-mail: