"Давыбары" таксама сталі фарсам. Што і чакалася. :: Хартыя'97 :: Навiны

"Такой фальсыфікацыі і такіх нахабных і бесцырымонных паводзінаў выканаўчых уладаў пры правядзеньні выбараў мы яшчэ не бачылі", - заявіў кіраўнік грамадзянскай ініцыятывы Алесь Бяляцкі 19 сакавіка на прэс-канферэнцыі па выніках давыбараў у "палату прадстаўнікоў". На думку старшыні афіцыйнага цэнтравыбаркаму Лідзіі Ярмошынай, на давыбарах у "нацыянальны парлямант" прагаласавала 72,2 адсоткі грамадзянаў. Але незалежныя назіральнікі выявілі такі агромністы сьпіс парушэньняў пры правядзеньні гэтых "выбараў", што названая Ярмошынай лічба выглядае фантазіяй, народжанай хворай сьвядомасьцю не зусім здаровага чалавека.

Галоўным парушэньнем выбарчага працэсу стала паніжэньне колькасьці зарэгістраваных на участках выбаршчыкаў. У агуле, па рэспубліцы, скарачэньне выбаршчыкаў склала 20-40%. Напрыклад, 18 сакавіка ў праваабарончы цэнтар "Вясна" зьвярнуўся мянчук, які паведаміў, што калі ён прыйшоў на свой выбарчы участак, ён не знайшоў у сьпісах не толькі прозьвішчаў сваіх аднадомцаў і сябе самога, але й суседзяў як мінімум зь дзесяці кватэраў. Такіх людзей кожны выбарчы участак налічваў каля сотні. Адсюль зусім не выклікае сумневаў той факт, што ў Брэцкай вобласьці прагаласавала …105 адсоткаў выбаршчыкаў.

Стала звыклым у нашыя дні й актыўнае выкарыстаньне адміністратыўнага рэсурсу для забясьпячэньня яўкі выбаршчыкаў. Так, дырэктар Баранавіцкага заводу аўтаматычных лініяў Н.Ялецкі выдаў загад "Аб садзейнічаньні ў правядзеньні выбараў у Палату прадстаўнікоў", дзе зазначана:

1.Усім кіраўнікам падразьдзяленьняў заводу распрацаваць графікі датэрміновага галасаваньня персаналу вытворчасьці, цэхаў і адзьдзелаў.

2. У адпаведнасьці з гэтым графікам даць усім хто пажадае, магчымасьць датэрміновага галасаваньня ў працоўны час.

3. Замацаваць за выбарчымі ўчасткамі, дзе галасуе максымальная колькасьць рабочых, грамадзянскіх агітатараў з кола кіраўнікоў.

Як заўсёды, людзей запужвалі звальненьнем з працы, пазбаўленьнем прэміяльных, выгнаньнем з інтэрнату і т.д. У Віцебску, напрыклад, камендант інтэрнату аўтакалёны прымушала жыльцоў ісьці на выбары пад пагрозаю высяленьня з інтэрнату і адключэньня гарачай вады. У сваю чаргу камендант скардзіўся членам выбарчай камісіі, што так рабіць яго прымушае адміністрацыя аўтакалёны.

У дзень "выбараў" людзей сабралі на школьныя сходы ці на па-за чарговыя рабочыя "лятучкі", як бы, між іншым, прапаноўваючы захапіць пашпарт, а пасьля дружным натоўпам вялі на галасаваньне.

Заканамерным стала і ўзмацненьне працэдуры рэгістрацыі назіральнікаў і захаваньне ад іх інфармацыі. Назіральнікі не маглі пазнаёміцца з колькасьцю тых, хто прымаў удзел у датэрміновым галасаваньні, іх не пускалі на участкі ці з дапамогаю міліцыі выганялі адтуль.

Што да парушэньняў самой працэдуры галасаваньня, то шматлікія назіральнікі сталі сьведкамі таго, як члены камісіі выдавалі бюлятні далёка нецьвярозым людзям, якія прыходзілі на участкі без якіх-небудзь дакумантаў. Таму нядзіўна, што немала людзей галасавала, маючы пры сабе пашпарт, а ўсяго толькі студэнцкі білет ці пенсійнае пасьведчаньне, што таксама зьяўляецца парушэньнем заканадаўства.

Па ўсіх выбарчых участках, ва ўсіх выбарчых акругах назіралася хажджэньне членаў камісіяў па кватэрах з вынаснымі ўрнамі без папярэдняй заяўкі для галасаваньне на даму. Гэта значыць, што людзі бесцырымонна прымушалі. У Барысаве наогул па кватэрах хадзілі мліцыянты і настойліва "раілі" людзям схадзіць і прагаласаваць.