СУД ЗА ВУСАТЫЕ МАСКІ :: Хартыя'97 :: Навiны

Слуханьні па справе аб “абразе прэзыдэнта” пачнуцца ў Шклоўскім судзе 13 лютага 2002 году а 10.00. Гэта першы выпадак у гісторыі судовай сыстэмы Рэспублікі Беларусь. У абразе апошняга дыктатара Эўропы пракуратура абвінаваціла мясцовых актывістаў руху супраціву ЗУБР Міхаіла Кісялёва, Максіма Патупчыка, Алеся Паўловіча, Дзяніса Сенакосава, Зьмітра Шалашкова, якія 14 жніўня 2001 году апранулі вусатыя маскі й наведалі мясцовыя крамы, дзе сустракаліся з выбаршчыкамі. "Зубры" праводзілі “перадвыбарчую агітацыю” сярод пакупнікоў: абяцалі ім заробак у USD 100, зьніжэньне коштаў, кляліся перасаджаць усіх махляроў, бізнэсоўцаў і ўсіх, хто ня будзе галасаваць за земляка. Пэрфоманс быў спынены супрацоўнікамі міліцыі, якія ў вусатых масках пазналі кандыдата ў прэзыдэнты Аляксандра Лукашэнку.

Пяць актывістаў руху супраціву ЗУБР былі дастаўленыя ў Шклоўскае ГАУС. Было праведзенае «изъятие» вусатай маскі, фотаапарату, а таксама адзеньня (маек з сымболікай руху ЗУБР). Двое непаўнагадовых "зуброў" былі адпушчаныя толькі а першай гадзіне ночы. На паўнагадовых былі складзеныя пратаколы па арт. 156 КоАП (дробнае хуліганства). Яны правялі ўсю ноч у камэры.

Суд 15 жніўня ня выявіў у дзеяньнях мададых людзей складу адміністратыўнага правапарушэньня і апраўдаў іх.

Аднак ужо 16 жніўня супраць маладых людзей, затрыманых 14 жніўня падчас пэрфомансу з вусатымі маскамі ў Шклове, была ўзбуджаная крымінальная справа па арт. 368 ч. 1 КК РБ: «Абраза Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь», які прадугледжвае адказнасьць у выглядзе штрафу, папраўчых прац тэрмінам да 2-х гадоў, альбо арыштам тэрмінам да 6-ці месяцаў, альбо абмежаваньнем свабоды ці нават пазбаўленьнем волі тэрмінам да 2-х гадоў.

Праваабарончая служба руху ЗУБР нагадвае, што “абраза прэзыдэнта” як склад злачынства была ўведзеная новым Крымінальным Кодэксам, які ўступіў у сілу 1 студзеня 2001 году. Адразу пасьля прыняцьця новага Кодэксу, згаданы артыкул разам з арт. 368 (абраза ў адносінах да ПРБ) быў ахарактэрызаваны незалежнымі экспэртамі як дадаковы сродак палітычнага ціску (асабліва ў сувязі з прэзыдэнцкай кампаніяй 2001 году). Гэта пацьвердзіла практыка ягонага прымяненьня ў 2001 годзе.

Крымінальныя справы па арт. 368 ўзбуджаліся ў адносінах пяці чалавек у Бабруйску (да суда справа не дайшла).

Па арт. 368 ч.1 і ч.2 было ўзбуджана 5 крымінальных справаў. Адна супраць асобы (г. Рэчыца) і 4 па факце – у адносінах да публікацыяў у газэтах «Наша Свабода», «Рабочы», «Пагоня» і незарэгістраванай газэце «Народный президент».

24 студзеня зьявілася таксама інфармацыя аб узбуджэньні крымінальнай справы па арт. 368 КК адносна прэсавага сакратара ЗУБРА Аляксандра Атрошчанкава.

У адрозьненьне ад простае абразы, калі крымінальная справа ўзбуджаецца толькі па заяве пацярпелага, справа па 368 арт. узбуджаецца зь ініцыятывы пракуратуры, якая сама вызначае ці быў гонар і годнасьць ПРБ прыніжаны.

Як вядома, абразаю па беларускім крымінальным заканадаўстве можна лічыць толькі наўмыснае прыніжэньне гонару й годнасьці, выяўленае ў непрыстойнай форме (вызначэньне абразы даюць арт. 189 КК РБ і 156.3 КаАП РБ). Выкарыстаньне вусатых масак, якія нагадваюць Лукашэнку, не магло прыніжаць гонар і годнасць, тым больш выкарыстаньне звычайнае маскі нельга лічыць «непрыстойнай формаю выяўленьня». Гэта азначае адсутнасьць складу злачынства. Тым ня менш пракуратура Шклоўскага раёну перадала справу ў суд. Гэта будзе першы ў гісторыі Беларусі суд за “абразу прэзыдэнта”.