Ці пастаўляюць Украіна й Беларусь зброю Іраку? :: Хартыя'97 :: Навiны

У той час як амэрыканскі прэзыдэнт Джорж Буш накіроўвае сваю рыторыку супраць Садама Гусэйна, усё больш увагі прыцягваюці зьвесткі аб тым, што Ўкраіна й Беларусь прадаюць вайсковыя сыстэмы Багдаду. Гэтыя сыстэмы могуць у будучым выкарыстоўвацца для таго, каб зьбіваць самалёты ЗША й Вялікабрытаніі, якія патрулююць зоны над Іракам, у якіх забароненыя палёты, а таксама могуць выкарыстоўвацца ў любым магчымым канфлікце з Іракам.

Сталі вядомымі абвінавачаньні ў тым, што Ўкраіна й Беларусь прадавалі іракскаму прэзыдэнту Садаму Гусэйну зянітныя комплексы, а таксама, у парушэньні санкцыяў, навучалі іракскіх вайскоўцаў карыстацца імі.

Дзярждэпартамэнт ЗША, які нядаўна пагражаў санкцыямі супраць Менску за пастаўкі зброі краінам-ізгоям, паведамляе, што ў Вашынгтона ёсьць доказы таго, што група іракскіх афіцэраў у міную восень прыехала ў Беларусь для таго, каб навучыцца карыстацца зянітнымі комплексамі С-300 супраць брытанскіх й амэрыканскіх самалётаў над Іракам, забароненых для палётаў.

Навучаньне, згодна намесьніку памочніка дзяржсакратара ЗША Стывена Пайфэра, адбывалася пасьля верасьнёўскіх атак тэрарыстаў у ЗША і заявы прэзыдэнта Буша аб тым, што ЗША ня будуць праводзіць разьмежаваньняў паміж тэрарыстамі й дзяржавамі, якія падтрымліваюць тэрарызм.

Пайфэр прыехаў у Менск у канцы лютага, каб агучыць хваляваньне ЗША тым, што Беларусь прадае зброю ў парушэньне санкцыяў ААН. І яно пасьля аказваецца ў руках тэрарыстаў ці краін, якія падазраваюцца ў падтрымцы тэрарызму, такіх як Ірак. Пайфэр у сваім інтэрвію Радыё Свабода зазначыў: “Восеньню група іракцаў вучылася карыстацца супрацьпаветранымі сыстэмамі С-300. Гэта сучасная зянітная сыстэма, і ёсьць толькі адна прычына, чаму іракцы захацелі абыходзіцца зь імі й навучаць людзей імі кіраваць – для таго, каб зьбіваць амэрыканскія й брытанскія самалёты, якія зараз лятяюць над Іракам”.

Абвінавачваньні амэрыканкага боку, якія Беларусь неаднаразова абвяргала, зьяўляліся ў той час, калі ЗША, паводле паведамленьняў, абдумваюць магчымую ваенную апэрыцыю супраць Ірака як часткі наступнага этапу вайны супраць тэрарызму. Вашынгтон баіцца, што Багдад можа імкнуцца да стварэньня й разьвіцьця хімічнай, біялягічнай ці ядзернай зброі масавага паражэньня – і, магчыма, перапраўкі яго ісламскім экстрэмістам для выкарыстаньня супраць ЗША ці іншых заходніх краін.

Джордж Буш рэзка выказаўся супраць Багдада на канфэрэнцыі ў Белым Доме і сказаў, што глыбока занепакоены праблемай Іраку – “дзяржавы, якой кіруе чалавек гатовы забіваць уласны народ” – назваў Садама “праблемай”, зь якой Амэрыка зьбіраецца разабрацца.

Не адзін Менск уцягнуты ў палеміку аб зброі. Адзін з парлямэнтараў Украіны абвінаваціў прэзыдэнта Леаніда Кучму ў арганізацыі продажу комплексаў С-300 Іраку ўлетку 2000.

Аляксандар Жыр, які ўжо абвінаваціў Кучму ў тым, што той гадамі атрымоўваў даходы зь незаконнага гандлю зброяй рэжымамі-ізгоямі, такім як Талібан, учора сказаў, што ён мае запіс размовы паміж Кучмам і Валер’ям Малеевым, былым кіраўніком афіцыйнага дзяржаўнага ведамства па экспарце зброі “Укрспэцэкспарт”, аб продажы С-300. У сакавіку Малееў загінуў у аўтакатастрофе.

Жыр ачольвае парлямэнцкі камітэт, што расьследуе скандал са стужкамі, якія былі запісаныя былым ахоўнікам Кучмы Мікалаем Мельнічэнкам. Ён сьцьвярджае, што запісаў больш чым 300 гадзінаў размовы ў кабінеце Кучмы, у тым ліку і размовы аб пастаўках зброі ў Ірак. Мельнічэнка атрымаў палітычны прытулак у ЗША.

Крыніца, блізкая да Мельнічэнкі, які прасіў не называць яго, паведаміў Радыё Свабода, што ён нядаўна слухаў стужкі, на якіх Кучма, нібыта ўхваляе плян па продажы сыстэмаў С-300 Іраку. Сума каншахту складае прыкладна 100 мільёнаў даляраў. Крыніца паведамляе, што перадача Жырам зьместу стужак правільная. Тыя стужкі, якія адносіліся да Іраку, былі перададзеныя экспэртам з BEK TEK, прыватнай амэрыканскай фірме, якую стварылі былыя агенты ФБР. Будзе дасьледвацца сапраўднасьць стужак. Урад Кучмы абвяргае абвінавачаньні Жыра і кажа, што гэта задумана для таго, каб дапамагчы Жыру перад выбарамі ў гэтую весну.

Няма відавочнай сувязі паміж навучаньнем іракскіх афіцэраў у Беларусі на тым самым тыпе зброі, у продажы якога абвінавачваюцца ўкраінскія чыноўнікі.

Але Лі Валоскі, экспэрт па міжнародных злачынствах, экспэрт Нацыянальнай Рады Бясьпекі былога прэзыдэнта ЗША Клінтана, мяркуе, што магчыма існуе сувязь паміж прадаўцамі зброі й спэцыялістамі ў Беларусі, Украіне й Расеі.

“Я не магу спакойна сьцьвярджаць, што ёсьць сьведчаньні такой схемы ці такой таемнай змовы, але ёсьць дастаткова непрыемных фактараў, якія дазваляюць меркаваць, што, ва ўсялякім разе, былі важныя кантакты, таму што калі знаходзяцца вайсковыя сыстэмы – былыя савецкія вайсковыя сыстэмы, у Іраку, і яны новыя, вы абавязкова запытаеце сябе, як яны туды трапілі”, -- кажа Валаскі.