Віктара Івашкевіча праводзілі на «хімію» :: Хартыя'97 :: Навiны

Блізкія, сябры й калегі праводзілі сёньня рэдактара газэты “Рабочы” Віктара Івашкевіча ў Баранавічы, дзе журналіст павінен адбыць два гады папраўчых прац за публікацыю артыкула, у якім крытыкуецца Аляксандар Лукашэнка. Праводзіць журналіста, які стаў трэцім у сьпісе асуджаных прадстаўнікоў прэсы, прыйшлі некалькі дзясяткаў чалавек. Сёньня, перад адпраўленьнем у месца адбыцьця пакараньня, каардынатар грамадзянскай ініцыятывы Хартыя’97 Людміла Гразнова ўручыла Віктару Івашкевічу Нацыянальную прэмію ў галіне абароны правоў чалавека ў намінацыі “За асабістую мужнасьць”.

Нягледзячы на пятнаццаціградусны мароз, праводзілі журналіста доўга й шумна. Кожны з тых, хто прыйшоў, імкнуўся выказаць журналісту сваю падтрымку: хтосьці словамі, хтосьці грашыма, а хтосьці харчаваньнем у дарогу. Можа менавіта таму настрой у журналіста, як ён сам сказаў, дастаткова бадзёры. “Там мяне будзе сустракаць ня меншая колькасьць мясцовых дэмакратаў. Нават, калі мне давядзецца восем гадзінаў капаць зямлю, пасьля працы я ўсё адно буду мець магчымасьць займацца грамадзкай дзейнасьцю. Гэта, па сутнасьці, ні на што не ўплывае”.
Віктар Івашкевіч спадзяецца, што ў Баранавічах ён здолее працаваць журналістам. “Рэдакцыя мясцовай незалежнай газэты “Інтэкс-прэс” згодная ўзяць мяне на працу. Праўда, ці дазволіць мне гэта адміністрацыя, я пакуль ня ведаю”, -- паведаміў Віктар Івашкевіч. Сапраўды, ці варта спадзявацца на такую гуманнасьць адміністрацыі Баранавіцкай спэцкамэндатуры. Калегі Віктара Івашкевіча, Павал Мажэйка і Мікола Маркевіч – журналісты газэты “Пагоня” – таксама па прыбыцьці ў месцы адбыцьця пакараньня (Жодзіна і Асіповічы) спрабавалі ўладкавацца па спэцыяльнасьці – у газэту ці школу. Аднак адміністрацыі спэцкамэндатур забаранілі журналістам уладкоўвацца ў такія месцы і далі згоду на працаўладкаваньне Паўла Мажэйкі рабочым піларамы, а галоўнага рэдактара “Пагоні” Міколы Маркевіча вахцёрам.
Дарэчы, Павал Мажэйка, таксама прыйшоў праводзіць свайго калегу ў нялёккі шлях. Па шчасльвай выпадковасьці ён апынуўся ў Менску праездам – журналіст накіроўваецца з Горадні, дзе ён правёў выходныя, у Жлобін, дзе ён таксама адбывае пакараньне за крытыку Аляксандра Лукашэнкі.
Мы папрасілі Паўла, які знаходзіцца на “хіміі” ўжо каля чатырох месяцаў, пажадаць Віктару Івашкевічу таго, што апошняму больш за ўсё спатрэбіцца ў цяжкіх умовах знаходжаньня ў “папраўчых установах адкрытага тыпу”:
“Галоўнае, трэба з самага першага дня забыць на тое, што ты быў палітыкам ці журналістам, трэба зразумець, што зараз ты – асуджаны Віктар Івашкевіч і сёньня ты цалкам бяспраўны чалавек. Важна не зьмірыцца, а проста прыняць тыя правілы, якія там існуюць. Гэта трэба прыняць для таго, каб не зламіцца і застацца пры сваіх перакананьнях і ідэях”, -- лічыць Павал Мажэйка.
Нагадаем, справа супраць Віктара Івашкевіча была распачатая пасьля таго, як ягоная газэта ў канцы жніўня 2001 году апублікавала артыкул “Злачынца павінен сядзець у турме”. У артыкуле распавядалася пра эканамічныя злачынствы, да якіх, на думку аўтара матэрыялу, былі датычныя Лукашэнка й чыноўнікі зь яго бліжэйшага атачэньня. Увесь наклад газэты (39 500 асобнікаў) з артыкулам быў арыштаваны яшчэ ў друкарні і згодна выраку суда быў ліквідаваны.
Галоўны рэдактар “Рабочага” віны за сабой не прызнаў і заявіў, што працэс над ім меў палітычную падкладку. Дададзім, што ў чэрвені 2002 году паводле аналягічнага абвінавачваньня былі асуджаныя супрацоўнікі другой беларускай апазыцыйнай газэты – “Пагоня”. Журналістаў Мікалая Маркевіча і Паўла Мажэйку прызналі выноўнымі ў паклёпе на Аляксандра Лукашэнку і асудзілі да абмежаваньня волі тэрмінам на два з паловаю гады й два гады адпаведна з адбыцьцём пакараньня ў папраўчай установе адкрытага тыпу, што ў народзе называюць “хіміяй”. Пазьней тэрміны пакараньня скарацілі па амністыі да палутара гадоў і аднаго году адпаведна.
“Высылка Івашкевіча на так званую “хімію” – гэта не шэраговы выпадак, гэта расправа ўлады зь незалежнымі журналістамі. Івашкевіч казаў праўду ў сваёй газэце, а сёньня ў нашай краіне казаць праўду небясьпечна. Улада хоча трымаць народ у цемры, ня даць яму інфармацыі, схаваць ад яго бядотнае становішча ў краіне. Улада рабуе народ, расьпіхвае дзяржаўную ўласнасьць па кішэнях, разбурае эканоміку. Калі б журналісты дагрукаліся да кожнага грамадзяніна, распавялі пра тое, што адбываецца ў Беларусі і куды такая палітыка вядзе, то на вуліцах даўно б стаялі сотні тысячаў людзей і пратэставалі супраць улады. Вось чаму ўлада, у першую чаргу, распраўляецца з такімі журналістамі”, -- лічыць каардынатар грамадзянскай ініцыятывы Хартыя’97 па правох чалавека Людміла Гразнова. “Івашкевіч – герой, як і Мажэйка, і Маркевіч, і пра гэтых герояў павінны ведаць усе, і, як яны, распавядаць аб сытуацыі ў краіне й садзейнічаць зьмене рэжыму”, -- падсумавала праваабаронца.