Вы находитесь на старой версии сайта "Хартия'97 - Новости Беларуси". Замените, пожалуйста, адрес сайта Хартии в закладках. Для перехода на новый сайт нажмите здесь.
Хартыя'97
english version | форум | русская версия
навiны  |  акцыi  |  фотакронiка  |  гучныя справы  |  дакумэнты  |  падшыўка  |  праекты  


 АРХIЎ 
1998-2002

 АРХIЎ 

ПнАўСрЧцПтСбНд
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 1011 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      




 ПОШУК 

прасунуты пошук


 ПРАЕКТЫ 


УСЕ ПРАЕКТЫ
 ПАДПIСКА 

Рассылка

Content.Mail.Ru

 РЭКЛЯМА 

 РЭКЛЯМА 




 НАВIНА ДНЯ 
Лукашенко придется платить по-рыночному
20:36, 10/11/2006

Президенты России и Беларуси Владимир Путин и Александр Лукашенко в ходе сегодняшней встречи обсудили двусторонние торгово-экономические вопросы, а также вопросы, связанные с предстоящим саммитом СНГ, реформированием этой организации, различные международные проблемы. Об этом сообщили в пятницу в пресс-службе Кремля. «Значительное внимание было уделено вопросам строительства «союзного государства», двусторонним торгово-экономическим отношениям, которые, как договорились главы государств, будут активно развиваться и строиться на взаимовыгодной основе, на рыночных принципах, с учетом достигнутого высокого уровня отношений между двумя странами», - отмечается в сообщении.

 ПАЛIТЫКА 

«Московский комсомолец»: Родня Лукашенко спивается
19:32, 10/11/2006

Накануне визита Александра Лукашенко в Москву и переговоров с Владимиром Путиным журналисты газеты «Московский Комсомолец» посетили родину Лукашенко и убедились, что его родню «проблемы газа, электричества и тем более нефти не заботят. У многих из них во дворах отродясь не было водонапорной колонки, электричество в доме работает с перебоями, а уж о газовой плите им остается только мечтать». Приводим текст статьи.

ААН разгледзіць рэзалюцыю па Беларусі
19:19, 10/11/2006

Злучаныя Штаты Амерыкі, краіны Еўрапейскага звяза і Канада прапанавалі дэлегатам Трэцяга камітэта Генеральнай асамблеі ААН асудзіць парушэнні правоў чалавека ў Беларусі, Узбекістане, М`янме, Іране і Паўночнай Карэі, паведамляе Цэнтр інфармацыі ААН. У праекце рэзалюцыі па Беларусі, у прыватнасці, гаворыцца, што ў нашай краіне пашыраецца практыка ўціскаў і крымінальнага пераследу прадстаўнікоў апазіцыі, праваабаронцаў, журналістаў і няўрадавых арганізацый.

Украіна ўслед за Расеяй прапаноўвае Беларусі перайсці на рынкавыя кошты
18:04, 10/11/2006

Да канца цяперашняга года беларускія энергетыкі могуць перагледзець у бок скарачэння аб`ёмы электрычнай энергіі, якая імпартуецца. Аб гэтым карэспандэнту ІА REGNUM паведаміла крыніца ў міністэрстве энергетыкі Беларусі. Па яе словах, чыніікаў гэтаму шмат. Па-першае, верагодная адмова расейскіх энергетычных кампаній экспартаваць у краіну энергію з-за пагрозы ўласнага дэфіцыту электраэнергіі. Па-другое, украінскія калегі прапаноўваюць купляць Беларусі электраэнергію па коштах рынку, які фарміруецца.

На 23-ці дзень галадоўкі пра стан Аляксандра Казуліна па-ранейшаму нічога невядома
17:57, 10/11/2006

Аб гэтым прэс-цэнтру Хартыі`97 паведаміла жонка экс-кандыдата ў прэзідэнты Ірына Казуліна. Па яе словах, яна па-ранейшаму не можа датэлефанавацца да кіраўніцтва выпраўленчай калоніі "Віцьба-3", каб даведацца пра стан здароўя мужа.

Эксперт: «Лукашэнку будзе зусім дрэнна»
17:52, 10/11/2006

Уладзімір Пуцін і Аляксандр Лукашэнка сёння на сустрэчы ў Крамлю згадзіліся, што ў эканамічных адносінах паміж двума краінамі "ёсць пытанні, якія патрабуюць уважлівага разгляду". Пуцін прапанаваў беларускаму калегу "пагаварыць аб двухбаковых адносінах у накірунку будаўніцтва саюзнай дзяржавы". Лукашэнка, як паведамляюць інфармагенцтвы, з гатовасцю згадзіўся. Эксперт Маскоўскага цэнтра Карнегі Аляксей Малашэнка мяркуе, што гэта не больш чым рыторыка. "Думаць за такога чалавека, як Лукашэнка, які дзейнічае часам не логікай, а імпульсам, вельмі цяжка. Але магчымыя самыя нечаканыя "вальты", бо калі Лукашэнка застанецца адзін на адзін з Расеяй, то яму будзе зусім дрэнна. Будзе штосьці вельмі забаўнае і падобнае на цырк", – лічыць Малашэнка.

У Менскім СІЗА памёр сын Уладзімера Мулявіна
17:20, 10/11/2006

У Менскім сьледчым ізалятары на 32-м годзе жыцьця памёр Уладзімер Мулявін-малодшы, паведамляе “Радыё Свабода”. Прычынаў заўчаснай сьмерці старэйшага сына заснавальніка “Песьняроў” не паведамляюць. Дакладнай інфармацыі, за што трапіў за краты, таксама няма.

Пуцін адразу расставіў кропкі над і
16:47, 10/11/2006

Цяперашняя сустрэча кіраўнікоў Беларусі і Расеі павінна надаць імпульс рашэнню некаторых эканамічных пытанняў у двухбаковых адносінах, заявіў сёння Аляксандр Лукашэнка падчас сустрэчы з Уладзімірам Пуціным у Маскве. У сваю чаргу, Уладзімір Пуцін заявіў, што "хацеў бы пагаварыць пра двухбаковыя адносіны, накірункі “саюзнага” будаўніцтва і па эканамічных пытаннях".

Алена Захожая зноў трапіла ў шпіталь
16:35, 10/11/2006

Сёння намесніцу старшыні пяршоўкі Беларускага незалежнага прафсаюза (БНП) Алену Захожую на машыне хуткай дапамогі даставілі ў паліклініку, паведамляе прафсаюзны сайт www.praca-by.info. Жанчыне, якая знясілела ад 39-дзённай галадоўкі, стала дрэнна прама на працоўным месцы.

Ірына Казуліна накіравала ў калонію тэлеграму
16:30, 10/11/2006

Жонка экс-кандыдата ў прэзідэнты Ірына Казуліна адправіла сёння ў выпраўленчую калонію "Віцьба-3" тэлеграму, у якой заклікала Аляксандра Казуліна спыніць галадоўку. У тэлеграме паведамляецца, што звароты да палітвязня аб спыненні галадоўкі прынялі Палітрада Аб`яднаных дэмакратычных сіл Беларусі, Бюро Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Грамада) і Пленум Камуністычнай партыі Беларускай. Аб гэтым прэс-цэнтру Хартыі`97 паведаміла кіраўніца прэс-службы Аляксандра Казуліна Раіса Міхайлоўская.

Пачаліся перамовы Пуціна з Лукашэнкам
15:53, 10/11/2006

Перамовы Уладзіміра Пуціна з Аляксандрам Лукашэнкам пачаліся ў пятніцу ў Крамлю. Як паведаміла раней "Інтэрфаксу" крыніца ў адміністрацыі прэзідэнта РФ, расейскі бок мае намер падчас гэтых перамоваў абмеркаваць праблемы ў гандлёва-эканамічнай сферы паміж Масквой і Менскам, у прыватнасці, шляхі выпраўлення "няпростай сітуацыі", што склалася ў дачыненні паставак расейскай нафты ў Беларусь.

Юшчанка прыедзе ў Менск
15:07, 10/11/2006

Прэзідэнт Украіны Віктар Юшчанка плануе прыняць удзел у саміце кіраўнікоў дзяржаў СНД у Менску 28 лістапада, заявіў намеснік кіраўніка сакратарыята прэзідэнта Аляксандр Чалы на брыфінгу ў Кіеве ў пятніцу.

«Свабодны тэатр» супраць гвалту (Фота)
15:01, 10/11/2006

7 лістапада ў адным з катэджаў, што размешчаныя каля Менска, "Свабодны тэатр" прадставіў гледачам сваю галоўную прэм`еру восені – спектакль "Быць Гаральдам Пінтэрам". Гэты спектакль стаў першай пастаноўкай у Беларусі, што створана па творах Нобелеўскага лаўрэата Гаральда Пінтэра.

«Джынсы»
14:42, 10/11/2006, Андрэй Хадановіч, беларускі паэт

Ніколі не любіў хадзіць у тэатр. Трэба апранаць нешта адмысловае, нешта прыстойнае і вельмі нязручнае. А у рэшце рэшт усё роўна апранаеш тое, у чым адчуваеш сябе добра і выглядаеш на фоне касцюмаў і гальштукаў нібы ахвяра КДБ побач з аддзелам яго супрацоўнікаў. (Асабліва падазрона ў гэтым аддзеле выглядаюць дамы ў вячэрніх туалетах.) Яшчэ я ніколі не любіў хадзіць у тэатр... у джынсах. Але часам хаджу і адчуваю сябе як неафіцыйная асоба на афіцыйным мерапрыемстве, асоба, якой насамрэч уваход быў забаронены.

Беларускім службоўцам складана сказаць, колькі будзе каштаваць расейскі газ
14:06, 10/11/2006

Аб’ём транзіту расейскага газу па тэрыторыі Беларусі ў цяперашнім годзе будзе складаць каля 44 млрд. куб. м. Аб гэтым паведаміў выканаўца абавязкаў начальніка ўпраўлення знешніх сувязяў Алег Гамоля сёння на паседжанні IХ Менскага форума. Ён адзначыў, што аб’ёмы транспартоўкі газу па тэрыторыі краіны з кожным годам павялічваюцца. Расце і спажыванне газу ў Беларусі. Чакаецца, што ў 2006 годзе пастаўкі расейскага газу ў краіну дасягнуць 21 млрд. куб. м. У наступным годзе чакаецца, што гэтыя кошты і тарыфы будуць змененыя. Перамоўны працэс па дадзенным пытанні працягваецца і пакуль складана сказаць, на якой суме спыняцца абодва бакі, улічваючы розніцу паміж жаданнем прадаўца атрымаць максімальны прыбытак і імкненнем пакупніка як мага танней набыць энергарэсурсы, адзначыў прадстаўнік "Белтрансгаза".

Ханс-Георг Вік: «Беларускі ўрад баіцца свабоднай дыскусіі»
13:16, 10/11/2006

У сталіцы Беларусі праходзіць 9-ы беларуска-нямецкі форум. Аднак шэраг запрошаных еўрапейцаў – журналістаў і палітыкаў – удзел ў ім не змогуць прыняць. Беларускія ўлады адмовілі ў выдачы віз дэпутату Бундэстага і сябру Парламенцкай асамблеі АБСЕ Марылуізе Бек (Marieluise Beck), кіраўніку беларускай радыёрэдакцыі "Нямецкая хваля" Карнеліі Рабітц (Kornelia Rabitz), нямецкаму журналісту Інгу Петцу (Ingo Petz), а таксама некаторым дэпутатам Бундэстага.

Пуцін прапаноўвае Лукашэнку перайсці на рынкавыя адносіны
13:05, 10/11/2006

Расея выказвае намер перавесці адносіны з Беларуссю на ўніверсальныя прынцыпы рынкавай эканомікі. Як паведаміла "Інтэрфаксу" крыніца ў Крамлю ў пятніцу, у апошні час у дынаміцы саюзнай інтэграцыі адчуваецца некаторае запаволенне, звязанае з адставаннем у рэалізацыі наяўных дамоўленасцяў у эканамічнай сферы. "У практычнай плоскасці паўстала пытанне аб пераводзе двухбаковых адносінаў на ўніверсальныя прынцыпы рынкавай эканомікі для забеспячэння рэальнага прасоўвання інтэграцыйных мэт", – падкрэсліла ў сувязі з гэтым крамлёўская крыніца.

Шчукін жадае ведаць персанальны склад выбаркамаў
12:37, 10/11/2006

Праваабаронца Валерый Шчукін накіраваў зварот у Віцебскі гарадскі савет дэпутатаў і гарадскі выканаўчы камітэт, дзе заявіў, што напярэдадні выбараў у мясцовыя Саветы да ўсеагульнага ведама не даводзіцца персанальны склад удзельнікаў выбарчых камісій. Прозвішчы сяброў камісій савет дэпутатаў і выканкам апублікавалі без абавязковых для СМІ выходных дадзеных у адзінкавых экземплярах спецвыпуску мясцовай газеты "Витьбичи", які не патрапіў нават у гарадскія бібліятэкі.

Інфармацыя пра склад акруговых камісій – сакрэтная?
12:23, 10/11/2006

Актывісты апазіцыі заяўляюць аб парушэннях падчас рэгістрацыі ініцыятыўных груп па вылучэнні іх кандыдатамі ў дэпутаты мясцовых Саветаў. Пра тое, як у Пружанскай акруговай выбарчай камісіі рэгістравалі яго ініцыятыўную групу, распавядае сябар Нацыянальнага Камітэта Аб`яднанай грамадзянскай партыі Уладзімір Радзівончык.

Прэмія Еўрапарламента будзе ўручана Аляксандру Мілінкевічу 12 снежня
11:53, 10/11/2006

Цырымонія ўручэння лідэру аб`яднаных дэмакратычных сіл Беларусі Аляксандру Мілінкевічу ўзнагароды Еўрапарламента - прэміі імя А. Сахарава "За свабоду думкі" адбудзецца 12 снежня ў Страсбургу на пленарнай сесіі парламента. Сёння прэзідэнт Еўрапейскага парламента Хосе Барэль накіраваў Аляксандру Мілінкевічу ліст з запрашэннем на цырымонію.

Еўрапейскія краіны адмаўляюцца ад удзелу ў Славянскім сходзе ў Менску
11:49, 10/11/2006

На мінулым тыдні ў беларускіх сродках масавай інфармацыі з`явіліся паведамленні пра ўдзел славацкіх парламентарыяў у паседжанні так званага Славянскага парламенцкага саюза, які праходзіў 1-2 лістапада 2006 года ў Менску. Амбасада Славацкай Рэспублікі рашуча адмаўляе, што славацкія прадстаўнікі прымалі на згаданым паседжанні афіцыйны ўдзел у якасці дэпутатаў ад Парламента Славацкай Рэспублікі.

Лукашэнка прыехаў у Маскву пагаварыць аб набалелым
11:33, 10/11/2006

10 лістапада прэзідэнт Расеі Ўладзімір Пуцін сустрэнецца з беларускім калегам Аляксандрам Лукашэнкам, які прыбывае ў Маскву з працоўным візітам. Адной з галоўных тэм іх гутарак нязменна з`яўляецца будаўніцтва "саюзнай дзяржавы" Расеі і Беларусі. Пуцін і Лукашэнка не ўтойваюць, што паміж імі існуюць рознагалоссі ў гэтым пытанні. Падчас нядаўней тэлевізійнай "Прамой лініі" з расейцамі Пуцін прызнаў, што "Лукашэнка ўсёткі з`яўляецца паслядоўным прыхільнікам стварэння "саюзнай дзяржавы", аднак расходзіцца з ім у паслядоўнасці інтэграцыйных крокаў.

У Менску адбылася акцыя памяці ахвяр фашызму (Фота)
11:16, 10/11/2006

У Міжнародны дзень барацьбы з фашызмам і антысемітызмам, які адзначаецца 9 лістапада, у Менску прайшла акцыя памяці. Некалькі дзесяткаў беларусаў сабраліся ў 19 гадзін на Юбілейнай плошчы каля станцыі метро "Фрунзенская" і прайшлі да мемарыяла "Яма" – месца апошняга растрэлу габрэяў Менскага гета. Яны ўсклалі кветкі, правялі хвіліну маўчання і паставілі свечкі.

Генэральны сакратар ХДЗ патрабуе вызваленьня палітвязьняў Беларусі
11:09, 10/11/2006

Генэральны сакратар Хрысьціянска-дэмакратычнага зьвязу, дэпутат Бундэстагу Рональд Пофала заклікаў неадкладна вызваліць усіх палітвязьняў у Беларусі і запатрабаваў павагі да прынцыпаў прававой краіны. Гэтыя заклікі прагучалі ўчора на адкрыцці Беларуска-нямецкага форума ў Менску.

«КоммерсантЪ»: Лукашенко не получит нефти из Азербайджана
11:06, 10/11/2006

Вчера президент России Владимир Путин встретился с президентом Азербайджана Ильхамом Алиевым и услышал от него подтверждение того, что Азербайджан не будет поставлять энергоносители в Евросоюз, по крайней мере в ближайшее время. Более сложная ситуация возникла, по информации газеты «КоммерсаньЪ», с другим проектом и тем же самым трубопроводом. Александр Лукашенко сейчас активно ищет возможности получать энергоносители не из России, а из любой другой страны – только бы не по таким высоким ценам, которые выставила Россия, отчаявшаяся дождаться обещанного контрольного пакета акций "Белтрансгаза". В этом смысле белорусского правителя крайне интересует Азербайджан. Так вот, вчера господин Алиев заверил господина Путина, что Лукашенко придется продолжить свои поиски вне территории Азербайджана.

Новая жалезная заслона?
10:58, 10/11/2006

"Новая жалезная заслона?" – гэтае пытанне вынесенае ў загаловак артыкула лідэра беларускай апазіцыі Аляксандра Мілінкевіча ў польскай "Газеце выборчай". У пачатку свайго артыкула Аляксандр Мілінкевіч піша аб рэферэндумах, у якіх грамадскасць розных рэгіёнаў Усходняй Еўропы вырашала галоўнае пытанне – аб незалежнасці і суверэнітэце. Аўтар успамінае аб гэтым у сувязі з магчымасцю правядзення рэферэндуму на мяжы цяперашняга і наступнага года ў Беларусі і параўноўвае правядзенне грамадскага галасавання ў тых месцах, дзе мае месца дэмакратычнае ўлада і свабода слова, напрыклад, Чарнагорыя, і месцах, дзе сітуацыя ідзе інакш. Напрыклад, як у Паўночнай Асеціі, дзе рэферэндум на тэму незалежнасці будзе праведзены 22 лістапада ва ўмовах моцнага ціску Расеі. Датычна рэферэндуму ў сваёй краіне лідэр беларускай апазіцыі Аляксандр Мілінкевіч не мае ніякіх ілюзій.

 ГАЛОЎНАЕ 
Андрэй Саннікаў: «Энергетычнае супрацоўніцтва Беларусі з Еўропай скасаванае з прычыны рэпрэсій супраць апазіцыі» • 15:26, 25/09/2007
Кіраўнік ПАРЕ: «Дыялог з Беларуссю немагчымы без вызвалення палітвязняў» • 09:49, 25/09/2007
Улада ў адказе за арышты напярэдадні Еўрапейскага Марша • 14:43, 24/09/2007
Фэст «Права быць свабодным» (Фотарэпартаж) • 09:49, 24/09/2007
Фэст у Луцку: Беларусы маюць права на свабоду • 18:06, 23/09/2007
Тэлеканал «Белсат» пачне працаваць 10 снежня • 13:48, 23/09/2007
Лукашенко: «Газпром» наживается на Беларуси • 17:37, 22/09/2007
Уначы міліцыя затрымала аўтобусы з гасцямі рок-фэсту «Права быць свабодным» • 01:29, 22/09/2007
Аляксандр Мілінкевіч запрасіў лідэраў Еўропы на Еўрапейскі Марш • 11:15, 21/09/2007
Першыя крокі павінны зрабіць улады Беларусі • 09:50, 21/09/2007
 НАВIНА ДНЯ 
Былых кіраўнікоў «Джэм-банка» прысудзілі да 11 і 12 гадоў турмы
13:31, 10/11/2006


 ЭКАНОМIКА Й СОЦЫЮМ 

Белорусские хоккеисты проиграли под руководством нового тренера
18:45, 10/11/2006

В пятницу состоялся первый матч сборной Беларуси по хоккею под руководством американца Курта Фрэйзера, на этапе «Еврочелленджа», прошедшем в Норвегии. Сборная Беларуси проиграла команде Дании со счетом 1:2 (0:2, 0:0, 1:0).

Украина повысит цены на экспортируемую электроэнергию
17:03, 10/11/2006

Украина намерена повышать цены на экспортируемую электроэнергию, утверждает министр топлива и энергетики Украины Юрий Бойко. "Сейчас пересматриваются контракты, мы будем работать с партнерами на увеличение цены. Украина не собирается никого субсидировать", - сообщил чиновник в интервью украинскому еженедельнику "2000", публикуемом в пятницу, передает "Интерфакс".

Новые штрафы серьезно ударят по карману
17:02, 10/11/2006

Новый Административный кодекс введет серьезный ценник на штрафы. По некоторым статьям прайс подскочит в 5 раз. Ужесточение объясняется борьбой за спасение жизней. Глава МВД Владимир Наумов намеревается уже в следующем году сократить число погибших в авариях на 100 человек.

Асуджаныя 17 выкладчыкаў Гомельскага унівэрсітэту транспарту
14:09, 10/11/2006

Калегія Гомельскага абласнога суду вынесла прысуд у справе выкладчыкаў Беларускага Дзяржаўнага Ўнівэрсытэту Транспарту. Тры выкладчыка атрымалі па 6,5 гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму. Трох чалавек прыгаварылі да 3 гадоў пазбаўленьня волі, пяцёх — да 2 гадоў. Аднаго выкладчыка – да двух гадоў папраўчых працаў з утрыманьнем 25% заробку. Тры чалавекі апраўданыя, два -- прызнаныя вінаватымі, аднак да іх ужытая амністыя. Выкладчыкаў вінавацілі ў хабарніцтве, пасобніцтве і махлярстве.

Авария автобуса с российскими детьми в Польше: есть погибшие
13:59, 10/11/2006

В результате аварии автобуса в восточной части Польши погибли три российские школьницы в возрасте от 11 до 15 лет и водитель автобуса, также гражданин России. По последним данным среди погибших - Анна Татаринцева, Анастасия Дубинина, Татьяна Филатова и Андрей Ром. Еще четыре человека получили ранения и направлены в больницу, сообщили РБК в консульском отделе посольства России в Польше.

«Белтелеком» изменил порядок коммутируемого парольного доступа и Интернет
12:13, 10/11/2006

Государственный оператор услуг связи предприятие "Белтелеком" изменило порядок доступа к услугам коммутируемого парольного доступа в Интернет и электронной почты, сообщили "Интерфаксу" в пресс-службе предприятия.

Дружба дружбой, а сахар врозь
11:38, 10/11/2006

Российские сахарозаводчики обиделись на Беларусь. Повод серьезный – «союзная» республика уже несколько лет буквально засыпает Россию дешевым "песком". И отечественным производителям, чтобы выжить, приходится снижать цены себе в убыток. Потери российских производителей оцениваются только этой осенью в 0.7 млрд. рублей. По сведениям "Известий", этот вопрос будет обсуждаться во время сегодняшнего визита в Москву Александра Лукашенко.

 ГАЛОЎНАЕ 
95 процентов белорусских интернет-магазинов могут быть закрыты • 12:40, 25/09/2007
Новые проблемы белорусского сахара • 10:49, 25/09/2007
Академик Никитченко: В Беларуси приписали к урожаю около 1,5 млн. зерна • 13:00, 24/09/2007
Растет дефицит торгового сальдо и падает рентабельность • 10:45, 24/09/2007
Как один пенсионер правду ищет • 14:38, 23/09/2007
Грядет либерализация рынка связи • 12:56, 21/09/2007
СП па перапрацоўцы вуглёў створаць ужо праз тыдзень • 09:57, 21/09/2007
Мобильный контроль усилится • 10:16, 20/09/2007
В Беларуси может быть изменен порядок ввоза автомобилей • 17:24, 19/09/2007
Среди неплательщиков – в основном госпредприятия • 10:28, 19/09/2007
 РЭКЛЯМА 



1998-2007 © Хартыя'97. E-mail: charter@charter97.org

Паважаныя кaлегi, нагадваем вам, што пад час выкарыстаньня матэрыялаў сайта спасылка на прэсавы цэнтар Хартыi'97 абавязковая

Рэкляма на сайце. Тэхнічная падтрымка webmaster@charter97.org.
Экспарт навiнаў , iнформэр



Rating All.BY Rambler's Top100
реклама: