Андрэй Клімаў: «Трэба весці наступальную барацьбу» :: Хартыя'97 :: Навiны

Дэпутат Вярхоўнага Савета 13 склікання Андрэй Клімаў выйшаў сёння на волю пасля аднаго з паловай года пазбаўлення волі, якія ён правёў у вёсцы Баршчоўка Гомельскай вобласці. Пасля “хіміі” Андрэй Клімаў настроены таксама рашуча, як і ў сакавіку 2005 года, калі ён узначаліў пратэст супраць знаходжання Аляксандра Лукашэнкі ва ўладзе, і за што быў асуджаны. Палітык заяўляе, што ў яго “адкрылася другое дыханне”, і апазіцыі, для таго, каб перамагчы, неабходна весці “наступальную барацьбу”. Пра гэта і іншае Андрэй Клімаў распавёў у інтэрв’ю прэс-цэнтру Хартыі’97.

– Андрэй, чым запомніўся гэты год, праведзены ў зняволенні і ўдалечыні ад Менска?

– Запомніўся поўным расчараваннем. Відавочна, што я выходжу на волю ў краіне, дзе сітуацыя з правамі чалавека, з выкананнем канстытуцыйных нормаў, дэмакратычнымі каштоўнасцямі яшчэ горш, чым калі я адпраўляўся на “хімію”. І сёння ад дэмакратаў, ад лідэра дэмакратычных сілаў Аляксандра Мілінкевіча, мы ўсе чакаем рэальных вынікаў працы.

Год прынес і прыемныя сюрпрызы – Расея, нарэшце, пачала давіць на Лукашэнку. Думаю гэта прывядзе да змены ўлады, і ў наступным годзе могуць адбыцца новыя прэзідэнцкія выбары.

– Вас саслалі далей за ўсіх палітвязняў, прысуджаных да “хіміі” – у вёску Баршчоўка Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Як жыве беларуская глыбінка?

– Калі ўзгадаць падзеі нядаўніх дзён, што звязаны са смерцю Туркменбашы Ніязава, то жыццё беларускай глыбінкі нічым не адрозніваецца ад жыцця туркменаў. Рабскае існаванне па традыцыях савецкага перыяду, усемагутнасць мясцовай улады. У мяне быў дыялог з адным з мясцовых кіраўнікоў. Ён так і сказаў: “Скажам галасаваць за Гітлера – і за Гітлера прагаласуюць”.

Забяспечаная сям`я ў правінцыі – гэта дзе кожны дзень ядуць мяса. Лукашэнка зрабіў у глыбінцы сапраўдны галадамор. Працуюць толькі дзеля таго, каб было, што есці. Мара любога маладога чалавека ў правінцыі – збегчы адтуль. У Менск або за мяжу. І гэта правільнае рашэнне. Маладым там рабіць няма чаго.

Спадзявацца на гэтых людзей тым, хто хоча зменаў у краіне, нельга. Усе намаганні мы павінны засяроджваць на Менску. Бо гэта адзіны горад у Беларусі, дзе людзі не думаюць толькі пра ежу. Аб правінцыі мы паклапацімся, калі зменіцца ўлада ў краіне.

– Як думаеце, чаму Вам давялося адбываць пакаранне ў такой глушы?

– Я рады, што там апынуўся. Людзі мне спадабаліся, яны нібы далі мне другое дыханне. Пасля прэзідэнцкіх выбараў у сакавіку я думаў, што мне няма месца ў гэтай краіне, я нікому не патрэбен і лепш пашукаць лепшай долі за мяжой. Але, пажыўшы сярод гэтых людзей, я зразумеў, што ў апазіцыі ёсць падтрымка. Калі ў вёску прыехаў Аляксандр Мілінкевіч, жыхары тыдзень хадзілі як зачараваныя. Усё паўтаралі: на БТ гавораць, што апазіцыя ўсё па замежжах ездзіць. А яны тут, побач, да нас прыехалі! Нас не забылі… Людзі чакаюць пераменаў.

– Як склаліся адносіны з мясцовымі “хімікамі”?

– З некаторымі давялося біцца да крыві. З кімсьці пасябраваў. У футбол гулялі, разам глядзелі па маім тэлевізары ўсе футбольныя матчы Лігі чэмпіёнаў, Чэмпіянат свету па футболе, Адкрыты чэмпіянат Амерыкі па тэнісе. Самае галоўнае, што я жыў у глухім лесе і гэта дазволіла мне захаваць свежае ўспрыманне таго, што адбываецца на волі. Аптымізм атрымалася захаваць, веру ў свой народ, у здольнасць апазіцыі ўзяць сітуацыю пад кантроль.

– А з працаўнікамі выпраўленчай установы?

– Мяне праз тры тыдні пасля прыбыцця на “хімію” пасадзілі на 7 сутак, паколькі ў краіне пачаліся прэзідэнцкія выбары. Але я ні на каго не пакрыўдзіўся, разумеў, што мясцовыя міліцыянты самі сабе не належаць, і яны падпарадкоўваліся загаду МУС. Гэтая пазіцыя дазволіла мне наладзіць адносіны, яны былі роўнымі. У чэрвені, не без дапамогі амбасадара Нямеччыны ў Беларусі Марціна Хеккера, я дамогся, што мне штомесяц пачалі даваць водпуск. І гэта галоўнае дасягненне.

– Падчас выбарчых кампаній і напярэдадні акцый пратэсту ў Менску Вас заўсёды ізалявалі?

– Так, проста не выпускалі з камендатуры за пару дзён да пачатку акцый і пасля. “Закрывалі” перад Чарнобыльскім шляхам, на травеньскія святы, 16 верасня, калі ў Менску быў Джынсавы фэст. Але я не пакутаваў: а куды там ісці ў гэтым лесе? У мяне былі тэлевізар, бібліятэка, кампутар. Я не быў ізаляваны ад цывілізацыі.

– Кім давялося працаваць бізнэсмену і дэпутату Вярхоўнага Савета на “хіміі”?

– Я працаваў інжынерам вытворча-тэхнічнага аддзела свідравой кампаніі “Дэльта”, яна знаходзіцца ў вёсцы Баршчоўка. Кампанія займаецца геадэзічнымі пошукамі для будаўніцтва АЭС. Праца не па маім профілі, але досвед у будаўніцтве дапамагаў, і я ім актыўна дзяліўся. На працы не было канфліктных сітуацый, і мне здаецца, я нейкую карысць прынёс гэтаму прадпрыемству.

– Якія ўражанні ад першых часоў знаходжання на волі?

– Ні з чым не параўнальная эйфарыя. Гэта такое шчасце – быць свабодным, гэта большае шчасце, чым быць пажыццёвым прэзідэнтам.

– Якія планы на новы год?

– На навагоднія святы – вялікая культурная праграма з жонкай і сябрамі. Столькі прапаноў сустрэціцца... І я не магу адмовіць людзям, якія хваляваліся за мяне, падтрымлівалі ўвесь гэты час.

Што датычыцца планаў на сам год, то я думаю, што ў канцы студзеня можна будзе ацаніць сітуацыю краіне, і я займуся падрыхтоўкай да прэзідэнцкіх выбараў. Па маіх разліках яны павінны адбыцца ўвосень 2007 года. Пытанне аб адхіленні Лукашэнкі ад улады ўжо вырашанае. Пытанне ў тым, хто будзе новым прэзідэнтам Беларусі, якія будуць узаемаадносіны новай улады з Расеяй, якія выгоды гэта прынясе Расеі. Безумоўна, Беларусь застанецца незалежнай краінай.

– Якія прагнозы на вясну-2007?

– У нас ёсць усе шанцы да вясны ўзяць пад свой кантроль сітуацыю ў краіне. Калі Аляксандр Мілінкевіч правільна выкарыстае прадстаўленыя яму магчымасці, то ў сакавіку ён зможа стаць нефармальным лідэрам краіны. Але актыўнасць нельга губляць ні на секунду, трэба весці наступальную барацьбу.