«Транснафта» можа павялічыць магутнасць расейскай трубы ў абыход Беларусі :: Хартыя'97 :: Навiны

Расея зрабіла высновы з гісторыі з прыпыненнем экспарту нафты ў Еўропу па тэрыторыі Беларусі. Учора прапампоўка аднавілася, але “Транснафта” і службоўцы ўжо шукаюць замену злашчаснай трубе. Як стала вядома “Ведомостям”, адзін з варыянтаў – пашырэнне Балтыйскай трубаправоднай сістэмы (БТС) да 120 млн т.

Сістэма магістральных нафтаправодаў “Дружба” працягласцю больш за 6000 км праходзіць цераз 10 краін Еўропы. На тэрыторыі Беларусі нафтаправод падзяляецца на дзве галіны – паўночную (Беларусь, Польшча, Нямеччына, Латвія, Літва) магутнасцю 70 млн т і паўднёвую (Украіна, Чэхія, Славакія, Вугоршчына) – 65 млн т. Магутнасць БТС – 76 млн т, даўжыня – 950 км.

Учора ранкам Расея аднавіла экспарт нафты цераз Беларусь, які быў спынены ў панядзелак з прычыны самавольнага адбору Менскам 79 000 т паліва з транзітнай трубы. У аўторак Беларусь аднавіла прапампоўку затрыманай расейскай нафты ў Еўропу. А учора беларускія і расейскія службоўцы пачалі перамовы пра экспартныя пошліны – прычыну канфлікту.

Гэтая гісторыя прымусіла Расею задумацца наконт таго, як знізіць залежнасць ад транзіту праз Беларусь, распавёў “Ведомостям” намеснік міністра эканамічнага развіцця і гандлю Андрэй Шаронаў. Цяпер, паводле яго слоў, кіраўнікі “Транснафты” і профільных міністэрстваў абмяркоўваюць магчымасць пашырэння БТС у 1,6 разы да 120 млн т. Само будаўніцтва, па разліках “Транснафты”, можа заняць год, распавядае Шаронаў. Яшчэ некалькі месяцаў запатрабуецца на неабходныя фармальнасці – атрыманне землеадводаў і экалагічных заключэнняў і г.д.

“Транснафта” накіравала ва ўрад пералік мераў, накіраваных на паніжэнне залежнасці ад Беларусі, пацвердзіў віцэ-прэзідэнт кампаніі Сяргей Грыгор’еў, але падрабязнасці абмяркоўваць ён адмовіўся. Прадстаўнік Мінпрамэнерга пацвердзіў, што такі дакумент існуе, але ён яшчэ дапрацоўваецца.

Першая чарга БТС на 12 млн т была ўведзеная ў 2001 г. З таго часу магутнасць трубы паступова павялічвалася і ў канцы мінулага года дасягнула 76 млн т. На яе будаўніцтва “Транснафта” выдаткавала $2,5 млрд, нагадвае аналітык “Тройки Диалог” Валерый Несцераў. Грыгор’еў адмовіўся абмяркоўваць тэрміны і кошт пашырэння БТС да 120 млн тон у год. Аналітык Альфа-банка Дзмітрый Лукашоў ацэньвае праект прыкладна ў $2 млрд. Немагчыма пашырыць трубаправод за кошт кампрэсарных станцый – трэба будзе пракладаць новую трубу, гэта значыць, яе кошт будзе прыкладна роўны ўжо пабудаванай галіне, разважае эксперт. Зэканоміць магчыма толькі на інфраструктуры – дарогах і энергастанцыях, а гэта знізіць кошт будаўніцтва не больш як на 20%. Несцераў лічыць, што пашырэнне трубы звыш 100 млн т будзе каштаваць $0,5-1 млрд. Абодва эксперты сумняваюцца, што праект можна рэалізаваць за год-паўтара. Калі гаворка будзе ісці аб пракладцы дадатковай трубы ва ўжо наяўным калідоры і гэта не моцна зменіць экалагічнае становішча, узгадненне не зойме шмат часу, абяцае намеснік кіраўніка Росприроднадзора Алег Мітволь.

“Невідавочна, што з прычыны кароткатэрміновага канфлікту неабходныя такія дарагія праекты, – кажа Несцераў. – Аб’ём экспарту ў Еўропу расці не будзе, да таго ж Расея будуе трубу на Усход, якую яшчэ незразумела, чым запаўняць”.

Балтыйскае мора перагружанае, а здольнасці дацкіх праліваў абмежаваныя, дадае Лукашоў. На яго меркаванне, танней пабудаваць 200-кіламетровую трубу па тэрыторыі Украіны, каб паўднёвая галіна “Дружбы” не залежыла ад Беларусі.

“Мы [Расея] зможам размаўляць пра энергабяспеку толькі ў тым выпадку, калі інфраструктура, якая злучае нас са спажыўцамі, не будзе залежаць ад транзіту цераз тэрыторыю Беларусі і Украіны”, – катэгарычна кажа начальнік аналітычнага аддзела “Атона” Стывен Дашэўскі. Ён лічыць пашырэнне БТС “правільнай высновай, якую зрабіла Расея з канфлікту з Беларуссю”. Любая альтэрнатыва экспарту цераз Беларусь можа ўспрымацца толькі выдатна, згаджаецца прадстаўнік буйной нафтавай кампаніі, а які маршрут будзе самым лепшым для нафтавікоў у нармалёвых абставінах, будзе залежаць ад тарыфаў і тэрмінаў будаўніцтва трубы.

Гаворка ідзе аб дыверсіфікаванні рызык, звязаных з транзітам праз Беларусь, а не пра адмову ад яго, падкрэслівае Шаронаў. Сярод іншых мераў ён пералічыў будаўніцтва Усходняга нафтаправода, трубы Хар’яга – Індыга, павелічэнне паставак у чарнаморскія парты.