Cпадчыну Радзівілаў расьцягваюць на дровы :: Хартыя'97 :: Навiны

Сёлетняя зіма, магчыма, апошняя для Палаца Радзівілаў у Клецкім раёне. Помнік сядзібна-паркавай архітэктуры клясыцызму, якому б сьвяткаваць 215 гадоў, расьцягваюць цяпер на дровы. Адначасова вынішчаецца адна са старэйшых на Меншчыне трохкілямэтровая ліпавая алея, што засталася ад радзівілаўскіх часоў, паведамляе “Радыё Свабода”.

Маёнтак Радзівілімонты на Клеччыне быў заснаваны ў 1790-я гады. Князі Радзівілы з дапамогай італьянскага архітэктара К.Спампані пабудавалі новы палац замест спаленага швэдамі ў 1706 года княскага палаца ў Клецку. У 1875 годзе ў сядзібе жыла Марыя з Касьцялянаў, княжна Радзівілаў, якая заснавала парк Радзівілімонты. У другой палове ХІХ стагодзьдзя тут быў створаны буйны палаца-паркавы ансамбаль, які ўключаў: палац, два аднапавярховыя драўляныя флігелі, мураваную браму. Палаца-паркавы ансамбаль Радзівілаў ўнесены ў Сьпіс архітэктурна-гістарычных помнікаў. Ахоўваецца дзяржавай.

Былая сядзіба Радзівілаў, што за 10 кілямэтраў ад Клецка, мела спрадвечную назву Радзівілімонты. Новая на яе месцы – Чырвоная зорка – мусіла быць сымбалем сацыялістычных пераўтварэньняў. Палац стаў клюбам, флігель – сьвірнам. Стайню, бровар, адрыну, абору да гумны прыстасавалі пад кансэрвавы завод. У будынку канцылярыі, доме эканома і вартоўні і сёньня жывуць пэнсіянэры. Цяпер тутэйшыя расьцягваюць на дровы астатнюю спадчыну Радзівілаў: перадусім драўляныя сьцены славутага некалі палацу князёў. Гаворыць мясцовы жыхар Іван Новік.

«Крыўдна, што Палац разбураны. Цяпер у мясцовых уладаў адна задача – як бы хутчэй сьпісаць гэты будынак. Крыўдна, бо захаваўся парк з дрэвамі рэдкіх пародаў. Трэба аднавіць гэты будынак. Вядома, будзе каштаваць нейкія грошы, але гэта ўсё акупіцца».

Пра мажлівасьць аднаўленьня палацу Радзівілаў дырэктара дзяржаўнай установы «Нацыянальны гісторыка-культурны запаведнік «Нясьвіж» Валеры Сталярчук кажа:

«У Клецкім раёне нічога пра гэта ня чуў».

У Менскім аблвыканкаму адказная супрацоўніца ўправы культуры Валянціна Макарава заявіла:

«Мы ведаем, што існуе такі аб’ект. Пакуль няма ахвотнікаў ім займацца. Там вельмі вялікі аб’ём працы. Цяпер перадусім задача, каб ён не ўяўляў якую-небудзь пагрозу. Уборка тэрыторыі, кансэрвацыя Палаца – вось і усё».

Яшчэ адна праблема ў Радзівілімонтах. У запаведнай алеі сьпілаваныя 20 дрэў запар. Як высьвятляецца, пра незаконную высечку ня ведае нават начальнік раённай інспэкцыі аховы прыроды Аляксандар Тупальскі.

Ураджэнец Клеччыны, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня Леанід Дзейка гаворыць, чаму тут разбураныя маёнткі і фальваркі «Туча», «Стралкава», «Дунайчыцы», «Янавічы» і «Радзівілімонты»:

«Памятаю ад самага дзяцінства ўсе аб’екты, што зьяўляюцца гістарычнай спадчынай, у тым ліку радзівілаўскай, у Клецкім раёне. Тое, што збудаванае прашчурамі, нішчыцца. Улада махнула на іх рукой. Яна гатовая ўкідваць вялікія грошы, наводзіць зьнешні глянец на гарады, дзе праводзяцца «дажынкі», дзе ўсё гэта працуе на ідэалёгію, якая вызначае, хто ўсім гэтым клапоціцца, хто гэта робіць».

Паводле Міністэрства культуры, толькі ў Менскай вобласьці на сёньня маюць патрэбу ў рэстаўрацыі больш як 110 былых палацаў, фальваркаў і гістарычных сядзібаў.