Хуткае старэнне краін, якія развіваюцца, выклікае здзіўленне ў экспертаў ААН :: Хартыя'97 :: Навiны

Паводле дадзеных, апублікаваных у Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, насельніцтва краін, якія знаходзяцца ў стадыі развіцця, цягам наступных 40 гадоў пройдзе праз беспрэцэдэнтны працэс старэння, паведамляе “The Financial Times”.

Хоць дзяржаўныя дзеячы дадзеных краін ужо цягам некалькіх гадоў рыхтуюцца да таго, што іх чакае памяншэнне колькасці дзяцей і павелічэнне працягласці жыцця насельніцтва, тыя тэмпы, з якімі дадзеная тэндэнцыя выяўляецца ў самых бедных краінах, заспелі адмыслоўцаў-демографов знянацку. Пра гэта нам распавяла экспертка ААН Ханія Злотнік (Hania Zlotnik).

Па дадзеных леташняга выдання ААН «Перспектывы народанасельніцтва свету», чалавецтва “знаходзіцца ў самым цэнтры трансфармацыі, выкліканай пераходам ад сітуацыі высокай смяротнасці і высокай нараджальнасці да сітуацыі нізкай смяротнасці і нізкай нараджальнасці”.

Еўропа, дзе пражывае самае састарэлае ў свеце насельніцтва, паводле сярэднетэрміновага сцэнару, істотна “пастарэе”, і яе сярэдні ўзроставы паказчык павялічыцца з 39 гадоў у 2005 годзе да 47 гадоў у 2050 годзе.

Аднак тэндэнцыі якія развіваюцца краін яшчэ больш драматычныя. Сярэдні ўзроставы паказчык у Лацінскай Амерыцы павялічыцца з 26 да 40 гадоў, а ў Азіі з 28 да 40 гадоў. Нават у Афрыцы, як сцвярджаюць аўтары дакладу, будзе назірацца павелічэнне гэтага паказчыку з сённяшніх 19 гадоў да 28 гадоў да 2050 году.

ААН прагназуе, што да 2050 года на нашай планеце будзе пражываць на 2,5 мільярды больш людзей. Такім чынам, агульная колькасць народанасельніцтва вырасце з сённяшняга паказчыку ў 6,7 мільярдаў да 9,2 мільярда чалавек. Галоўным чынам, рост гэты будзе адзначацца ў найменш развітых рэгіёнах свету.

Гэтыя лічбы не нашмат адрозніваюцца ад папярэдніх, аднак найважнейшае адкрыццё, зробленае ў дакладзе за 2006 год, ў істотным росце ў гэтым паказчыку долі сталага насельніцтва краін сённяшняга трэцяга свету.

“У перыяд з 2005 па 2050 гады палову павелічэння колькасці насельніцтва планеты дадуць людзі ва ўзросце 60 гадоў і больш, – адзначаецца ў дакладзе ААН, – у той самы час, колькасць дзіцячага насельніцтва трохі знізіцца”.

Сёння ў краінах, якія развіваюцца, толькі 8 адсоткаў насельніцтва старэйшыя за 60 гадоў. Але ў 2050 годзе, калі нараджальнасць па-ранейшаму будзе зніжацца, гэты паказчык дасягне 20 адсоткаў. Ва ўсім свеце людзей ва ўзросце ад 59 да 70 гадоў стане ў тры разы больш, чым сёння.

У будучым 60-гадовае насельніцтва ў краінах, якія развіваюцца, таксама можа спадзявацца на некаторае павелічэнне працягласці свайго жыцця. Гэты паказчык у найбольш бедных частках планеты вырасце з 65 гадоў у цяперашні час да 74 гадоў у 2050 годзе.

Аднак сур’ёзнай праблемай застаецца распаўсюджванне ВІЧ/СНІДу, і эксперты ААН гавораць пра тое, што за мінулы год колькасць краін са значнай доляй інфіцыраванага насельніцтва павялічылася.

Так, у Паўднёвай Афрыцы сярэдняя працягласць жыцця знізілася з 62 гадоў у сярэдзіне 90-х гадоў да 49 гадоў у сапраўдны момант. І няма надзеі на тое, што да 2045 года гэты паказчык паднімецца да ранейшага ўзроўню. Расею і Украіну таксама хвалюе рост смяротнасці, што збольшага выклікана распаўсюджваннем ВІЧ.