Барацьба з экстрэмізмам або іншадумствам? :: Хартыя'97 :: Навiны

У Беларусі ствараецца рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Аднак шматлікія эксперты лічаць, што ў краіне можа адбыцца падмена паняццяў і барацьба з экстрэмізмам ператварыцца ў барацьбу з іншадумствам.

Як абвяшчае Вялікая Савецкая энцыклапедыя, экстрэмізм – гэта прыхільнасць да крайніх поглядаў і мераў (звычайна ў палітыцы). Беларускае ж заканадаўства тлумачыць экстрэмізм як дзейнасць, накіраваную на падрыў нацыянальнай бяспекі, гвалтоўную змену канстытуцыйнага ладу і тэрытарыяльнай цэласнасці Беларусі, захоп або прысваенне ўладных паўнамоцтваў. Адрозненні ў азначэннях даволі істотныя, перадае «Нямецкая хваля».

Цяпер жа Міністэрства інфармацыі Беларусі мае намер стварыць спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, у які будзе трапляць інфармацыйная прадукцыя, прызнаная па рашэнні суду экстрэмісцкай. У трохдзённы тэрмін пасля складання спісу шэраг дзяржаўных СМІ павінен будзе яго апублікаваць.

Як лічыць другі сакратар Партыі камуністаў Беларускай Валеры Ухналёў, змагацца з экстрэмізмам трэба, аднак у Беларусі гэты працэс цалкам можа ператварыцца ў скасаванне палітычных апанентаў. Па яго словах, нягледзячы на тое, што за апошнія 5 гадоў у краіне не было зарэгістравана ніводнай палітычнай партыі, непадкантрольнай уладзе, шмат людзей працягваюць адстойваць сваё імкненне да дэмакратычных ператварэнняў. І стварэнне спісу, лічыць Валеры Ухналёў:

«Гэта чарговая спроба падвергнуць рэпрэсіям тых людзей, якія сёння змагаюцца з рэжымам, які кіруе ў Рэспубліцы Беларусь».

У той самы час, на думку кіраўніка грамадскага аб`яднання «Цэнтр па правах чалавека» адваката Веры Страмкоўскай, насцярожваць павінна не стварэнне спісу, а судовыя рашэнні. Апублікаванне спісаў, па яе словах:

«Гэта адна з форм адкрытасці судовага працэсу, іншая справа, што будзе разглядаць суд. Вось гэта важней».

Шэф-рэдактар газеты «Народная воля» Святлана Калінкіна гэтак сама лічыць юрыдычную падаплёку стварэння спісу экстрэмісцкіх матэрыялаў больш істотнай. На яе погляд, падмена паняццяў адбылася не цяпер, а калі ў Беларусі быў прыняты закон аб процідзеянні экстрэмізму. Стварэнне ж спісу наўрад ці дапаможа з чымсьці змагацца. Па словах Калінкінай:

«Такія меры барацьбы з экстрэмізмам – гэта вядома чыстай вады дурасць. Тут, натуральна, не барацьба з экстрэмізмам, а барацьба з іншадумствам».

Пры гэтым, як адзначыла Святлана Калінкіна:

«У Беларусі ніякіх такіх відавочных праяў экстрэмісцкіх настрояў увогуле да апошняга часу не было. І дзеянні ўладаў у гэтым сэнсе цалкам невытлумачальныя. І іх, як яны кажуць, прэвентыўныя ўсе мерапрыемствы, яны ўсё-ткі, як мне здаецца, накіраваныя менавіта на абарону дзейнага рэжыму і не больш за тое, якімі бы словамі гэта не называлася».