Мытны саюз застаўся без саюзнікаў :: Хартыя'97 :: Навiны

Мінэканамразвіцця Расеі прызнаў, што фармаванне Мытнага саюза паміж Расеяй, Беларуссю і Казахстанам адкладзенае на нявызначаны тэрмін. Мытны саюз можа быць створаны не раней, чым Казахстан і Расея, а магчыма, і Беларусь уступяць у Сусветную гандлёвую арганізацыю, што адбудзецца не раней за сярэдзіну 2008 года, піша газета «Коммерсант».

Намеснік кіраўніка Мінэканамразвіцця Віталь Савельеў на прэс-канферэнцыі ў аўторак пазначыў новыя тэрміны фармавання Мытнага саюза з удзелам трох дзяржаў – Расеі, Казахстана і Беларусі, – які ствараецца ў рамках ЕўрАзЭС. Па прагнозах спадара Савельева, Мытны саюз можа быць створаны адразу пасля ўступлення РФ і Казахстана ў СГА. Тэзіс аб неабходнасці дачакацца ўступлення ўсіх патэнцыйных удзельнікаў Мытнага саюза ў СГА раней на красавіцкіх перамовах ЕўрАзЭС у Астане агучыў прэм`ер-міністр Казахстана Карым Масімаў. Расея дэ-факта згадзілася з гэтай пазіцыяй.

Перамовы Расеі, Казахстана і Беларусі па ўступленні ў СГА знаходзяцца ў прынцыпова розных стадыях. Расея практычна завяршыла двухбаковыя перамовы па ўступленні на пачатку 2007 года і рыхтуецца да фінальнай стадыі – заключэнню шматбаковага пагаднення з краінамі СГА аб уступленні ў арганізацыю. Казахстан цяпер вядзе толькі двухбаковыя перамовы, прычым апошні, красавіцкі раунд перамоваў з ЗША не прывёў да істотнага прагрэсу. Урад Казахстана спадзяецца завяршыць перамовы з ЗША да канца 2007 года, што пакідае шанец на ўступленне Казахстана ў СГА ў сярэдзіне або канцы 2008 года. Раней прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў называў тэрмінам уступлення краіны ў СГА 2006 год, але чаканні не апраўдаліся.

Нарэшце, Беларусь, якая распачала папярэднія перамовы па СГА яшчэ ў 1993 годзе, цяпер мае двухбаковыя дамоўленасці з дзевяццю больш як з 20 краін, якія зацягнутыя ў двухбаковыя перамовы. Пры гэтым на красавіцкай сустрэчы прэм`ераў у Астане Беларусь падтрымлівала ідэю пачакаць з Мытным саюзам і да яе ўступлення ў СГА. У адрозненні ад Расеі шанцаў на ўступленне ў СГА раней за Казахстан у Беларусі няма.

Прапанаваны рэжым Мытнага саюза выглядае больш ліберальным за рэжым гандлю ў СГА. Сяброўства ў СГА не прадугледжвае ні ўніфікацыі мытнага тарыфу яе краін, ні адзінай мытнай прасторы. Спадар Савельеў заявіў, што перамовы па Мытным саюзе працягваюцца: цяпер ідзе ўзгадненне на экспертным узроўні пакета з 25 дакументаў, які стварае аснову для стварэння саюза. Але пакуль узгадненне асноўнай часткі дакументаў, прызнае МЭРГ, натыкаецца на рознагалоссі. "На сёння ўзгодненыя 15 дакументаў, неўзабаве пройдуць... яшчэ восем дакументаў", – спадзяецца службоўца. Па яго словах, пасля завяршэння ўзгаднення "нічога не будзе затрымоўваць стварэнне саюза".

Зрэшты, і ў 2008 годзе Мытны саюз чакаюць праблемы: справа ў тым, што і Казахстан, і Беларусь бачаць яго яшчэ больш ліберальным. Пазіцыя Казахстана, як і Беларусі, у тым, што для ўсіх сябраў Мытнага саюза павінен дзейнічаць прынцып раўнапраўнага доступу да інфраструктуры нацыянальных рынкаў нафты і газу. Расея катэгарычна адмаўляецца абмяркоўваць такога роду ўзаемныя абавязальніцтвы і выступае за выключэнне гэтых пытанняў з разгляду пры фармаванні Мытнага саюза.

Акрамя таго, бакі катэгарычна разыходзяцца ў тым, якім будзе механізм прыняцця рашэнняў Мытнага саюза. Сутнасць супярэчнасцяў не раскрываецца, але казахскія перагаворшчыкі па Мытным саюзе канстатуюць, што пытанне аб фармаванні і працы камісій Мытнага саюза не ўзгодненае бакамі.

У другой палове траўня прэзідэнт Расеі Уладзімір Пуцін у рамках працоўнага візіту ў Казахстан ізноў плануе абмяркоўваць пытанне фармавання Мытнага саюза, паведаміў Віталь Савельеў. Але, судзячы па ўсім, візіт у Астану не зменіць сітуацыю: рэальна пытанні стварэння Мытнага саюза будуць абмяркоўвацца ўжо пасля выбараў прэзідэнта Расеі.