Расея не хоча даваць Беларусі крэдыт? :: Хартыя'97 :: Навiны

Нацыянальны банк Беларусі заявіў пра намер адмовіцца ад прывязкі курсу беларускага рубля да курсу расейскага. Вызваленне беларускай валюты ад расейскага "ўплыву" прадугледжанае ў праекце асноўных кірункаў грашова-крэдытнай палітыкі на 2008 год. Праект праходзіць узгадненні ў органах дзяржкіравання Беларусі. На думку эксперта Леаніда Заікі на рашэнне беларускіх улад мог паўплываць той факт, што "расейцы не вельмі хочуць даваць нам крэдыт".

Адзіным арыенцірам грашова-крэдытнай палітыкі Беларусі прапанаванае пакінуць курс беларускага рубля да даляра ЗША. На думку спецыялістаў Нацбанку, адначасовае выкарыстанне ў якасці прамежкавых мэтавых паказчыкаў курсу беларускага рубля да расейскага рубля і даляру ЗША абцяжарвае правядзенне аператыўнай курсавой палітыкі.

Даляр жа мае значную ўдзельную вагу на ўнутраным беларускім валютным рынку, у структуры валютных зберажэнняў насельніцтва, пераважае ў разліках па знешнегандлёвых аперацыях.

Нацбанк абяцае, што цягам будучага года курс беларускага рубля да даляра будзе вагацца ў межах цяперашняга – плюс-мінус 2,5%.

"Апошні цвік"

"Гэта чыста палітычнае рашэнне. Гэта "апошні цвік" у блок саюзных дамоўленасцяў, асабліва ў дачыненні намераў мець адзіную саюзную валюту ў відзе расейскага рубля", – так каментуе Расейскай службе Бі-бі-сі сітуацыю былы кіраўнік Нацыянальнага банка Беларусі прафесар Станіслаў Багданкевіч.

Багданкевіч заяўляе, зрэшты, што і "прывязка" беларускага рубля да расейскага была рашэннем "выключна палітычным". Нават у лепшыя гады саюзнага супрацоўніцтва расейскіх рублёў у беларускія банкі паступала не шмат: асноўныя разлікі з Расеяй Беларусь вядзе ў далярах. У далярах аплачваецца газ, нафта. Цяпер гандлёвае абарачэнне з Расеяй няўхільна зніжаецца.

"Спецыялісты, якія займаліся аналізам грашовых стасункаў, ведалі, што прывязка да расейскага рубля ўцяжарвала наш экспарт, рабіла яго менш канкурэнтаздольным, – сцвярджае Леанід Заіка, кіраўнік аналітычнага цэнтра "Стратэгія". – Расейскі рубель рэвальваваў, наша прадукцыя ў даляравым відзе станавілася даражэйшай. Але да часу спецыялісты не крычалі пра гэта. Цяпер жа напэўна пойдзе ў ход і такі аргумент".

На думку спецыяліста, страты беларускага экспарту пры суадносінах цаны з курсам расейскага рубля даходзілі да 25%.

"Раз мы ўжо не робім агульную валюту, навошта цярпець? – разважае Заіка. – А можа, паўплывала і тое, што расейцы не вельмі хочуць даваць нам крэдыт. І таму ў сэрцах: а мы вам вось так зробім!"

Цікава, што менш як год таму, увосень 2006-га, Нацбанк Беларусі абвясціў пра перавод часткі сваіх золатавалютных рэзерваў у расейскія рублі. Рашэнне тлумачылася тым, што расейскі рубель па сваіх параметрах наблізіўся да свабодна канвертуемых валют.

А адзін з вядучых банкаў краіны, Белаграпрамбанку (першае месца сярод беларускіх банкаў па памеры статутнага фонду і другое па памеры актываў) не так даўно прыцягнуў у Расеі крэдыт у аб`ёме 1 млрд. расейскіх рублёў.

Кіраўніцтва Белаграпрамбанку заяўляла тады, што фінансавы рынак Расеі стане неўзабаве важнай крыніцай запазычанняў для беларускай эканомікі.

Пагібельная стабільнасць?

За кошт замежных сродкаў рэсурсавая база беларускіх банкаў павялічылася на $876 млн., але суму гэтага паўгоддзя сфармавалі зусім не расейскія капіталы.

Беларускі бок абяцае, што крэдыторы не застануцца "з носам", і мае намер павялічыць рэсурсавую базу беларускіх банкаў у гэтым годзе на 20%.

Стабільнасць абменнага курсу беларускага рубля да даляра ЗША спецыялісты Нацбанку называюць "найбольш эфектыўным каналам абмежавальнага ўздзеяння грашова-крэдытнай палітыкі на інфляцыйныя працэсы ў эканоміцы".

Незалежныя эканамісты, аднак, лічаць адміністрацыйнае стрымліванне курсу пагібельным для беларускай гаспадаркі.

"Пры наяўных праблемах аплатнага і гандлёвага балансу дэвальвацыя беларускага рубля непазбежная, – заяўляе Яраслаў Раманчук, кіраўнік даследчага Цэнтра Мізэса. – Рэсурс прыцягнення крэдытаў абмежаваны, прамых замежных інвестыцый, выгодных Беларусі, практычна няма. Нацыянальны банк разлічвае, што даляр будзе слабець, таму прывязка да яго не такая страшная, як да еўра і расейскага рубля, якія, відавочна, узмацняюцца".

"Нацыянальны банк спрабуе лавіраваць, але выбірае тактыку лепшай справаздачнасці, – гаворыць незалежны эканаміст. – Гэта – выгоды выключна для захавання пасад людзьмі ў Нацбанку, для захавання абранай пазіцыі беларускага ўрада: мы, нібыта, па-ранейшаму захоўваем стабільнасць беларускага рубля! Чарговая спроба зрабіць добрую міну пры дрэннай гульне".

"Палітычна цяперашняе рашэнне дэманструе жаданне зацвердзіць суверэнітэт Беларусі, – прымячае апазіцыйны палітык, кандыдат эканамічных навук Людміла Гразнова. – Але з эканамічнага пункту гледжання гэта не самы разумны крок. Як на эканамічных партнёраў трэба арыентавацца і на Расею, і на ЗША, і на Еўразвяз".

Як паведаміў прадстаўнік прэс-службы Нацбанку Міхаіл Журавовіч, рашэнне адмовіцца ад прывязкі курсу беларускага рубля да расейскага ўступіць у сілу толькі пасля адпаведнай рэзалюцыі Аляксандра Лукашэнкі.