Што такое Еўрапейская палітыка добрасуседства? :: Хартыя'97 :: Навiны

Мэта Еўрапейскай палітыкі добрасуседства (ЕПД) – даць магчымасць краінам-суседзям скарыстацца тымі выгадамі, якія дае пашырэнне ЕС дзеля ўмацавання стабільнасці, бяспекі і паляпшэння дабрабыту для ўсіх зацікаўленых бакоў. ЕПД накіравана на прадухіленне паяўлення новых раздзяляльных ліній паміж пашыраным Еўрасаюзам і яго суседзямі і на тое, каб даць ім магчымасць удзельнічаць у розных мерапрыемствах, якія праводзяцца ЕС, праз больш цеснае супрацоўніцтва ў галіне палітыкі, бяспекі, эканомікі і культуры. ЕПД таксама спрыяе стварэнню сістэмы бяспекі ў рэгіёне, што з`яўляецца адной з стратэгічных мэтаў, акрэсленых Еўрапейскім Саюзам у Стратэгіі еўрапейскай бяспекі (European Security Strategy), прынятай у снежні 2003 года.

ЕПД не кранае пытанне патэнцыяльнага сяброўства. Яна мае на ўвазе прывілеяваныя стасункі з суседзямі, якія будуюцца на падставе ўзаемнай прыхільнасці да агульных каштоўнасцей у галіне законнасці, эфектыўнага кіравання, выканання правоў чалавека, у тым ліку правоў меншасцей, развіцця добрасуседскіх адносін і прынцыпаў рыначнай эканомікі і ўстойлівага развіцця. Патэнцыял адносін ЕС а сваімі суседзямі залежыць ад ступені прыхільнасці да гэтых каштоўнасцей.

Прапануемы метад для фарміравання ЕПД заключаецца ў тым, ааб сумесна з краінамі-партнёрамі вызначыць шэраг прыярытэтаў, выкананне якіх наблізіць гэтыя краіны да Еўрапейскага саюза. Гэтыя прыярытэты будуць адлюстраваныя ў узгодненых Планах дзеянняў, якія вызначаюць асноўныя напрамкі канкрэтнай дзейнасці: палітычны дыялог і рэфармаванне; гандаль і мерапрыемствы па падрыхтоўцы партнёраў да паступовага павелічэння іх прысутнасці на ўнутраным рынку Еўрасаюза; правасуддзе і ўнутраныя справы; энергетыка, транспарт, развіццё інфармацыйных тэхналогій, ахова навакольнага асяроддзя, навука і іннавацыйная дзейнасць; сацыяльная палітыка і народная дыпламатыя.

Палітыка добрасуседства, якая была ўпершыню сфармулявана Еўрапейскай камісіяй у Паведамленні аб пашыранай Еўропе ў сакавіку 2003 года (Communication on Wider Europe of March 2003) дэманструе тое вялікае значэнне, якое Еўрасаюз надае будаўніцтву будучых адносін а сваімі суседзямі. Еўрасаюз імкнецца выкарыстаць у поўнай меры існуючыя механізмы і ажыццявіць новы механізм – Інструмент еўрапейскага добрасуседства (European Neighbourhood Instrument) дзеля развіцця трансмежавага транснацыянальнага супрацоўніцтва.

Камісія прадставіла Дакумент аб стратэгіі і Краінавыя даклады 12 мая 2004 года. Дакумент аб стратэгіі з`яўляецца важным крокам у дакладным вызначэнні таго, як Еўрасаюз можа ўзмацняць узаемадзеянне а сваімі суседзямі і распаўсюджваць на іх ааб а ы яз пераваг, якія дае аа пашырэнне. Дакумент прадугледжвае правядзенне больш канкрэтнай і мэтанакіраванай палітыкі ЕС у адносінах да свайго атачэння, аб`ядноўваючы ў сабе асноўныя механізмы, якія маюцца ў распараджэнні Еўрасаюза і краін-членаў. Такім чынам, ён будзе спрыяць дасягненню мэтаў знешняй палітыкі ЕС. Мяркуецца, што Планы дзеянняў будуць напаўняцца канкрэтнымі прапановамі на аснове Дакумента аб стратэгіі і Краінавых дакладаў.

Спецыяльная ааб а Еўрапейскай камісіі па пашыранай Еўропе (Task Force on Wider Europe) каардынуе гэты працэс ў цесным узаемадзеянні з Генеральным сакратаром, Вярхоўным прадстаўніком ЕС па пытанням агульнай знешняй палітыкі і палітыкі бяспекі, Прэзідэнцтвам і краінамі-членамі.

Якiя элементы ўключае ў сябе Еўрапейская палітыка добрасуседства?

Дакумент аб стратэгіі вызначае прынцыпы, геаграфічныя рэгіёны, метадалогію па ажыццяўленню ЕПД і пытанні, якія адносяцца да рэгіянальнага супрацоўніцтва. Ён таксама тлумачыць якім чынам будзе ажыццяўляцца фінансавая падтрымка рэалізацыі ЕПД і акрэслівае шляхі развіцця супрацоўніцтва ў такіх галінах як эканоміка, сацыяльнае развіццё, гандаль і энергетыка.

Дакумент аб стратэгіі, такім чынам, з`яўляецца важным крокам у канкрэтызацыі таго, як Еўрасаюз плануе ўзаемадзейнічаць а сваімі суседзямі, ааб падзяліцца з імі выгадамі пашырэння ЕС. Дакумент прадугледжвае правядзенне больш канкрэтнай і мэтанакіраванай палітыкі ЕС у адносінах да свайго атачэння, аб`ядноўваючы ў сабе асноўныя механізмы, якія маюцца ў распараджэнні Еўрасаюза і краін-членаў.

Дакумент таксама прадугледжвае выкарыстанне Інструмента еўрапейскага добрасуседства, які плануецца ўвесці з 2007 года, у умовах новай прадугледжваемай фінансавай сітуацыі.

Інструмент еўрапейскага добрасуседства будзе прадугледжваць фінансаванне мер, прымаемых па абодвы бакі мяжы ЕС замест існуючых у сапраўдны час трансмежавых схемаў. Фінансаванне не будзе абмежавана праектамі, якія рэалізуюцца непасрэдна на мяжы і будзе распаўсюджвацца на праекты, якія ахопліваюць некалькі краін-партнёраў.

До 2006 года Еўрапейская камісія плануе значна палепшыць каардынацыю існуючых механізмаў трансмежавага супрацоўніцтва ў рамках «Праграм добрасуседства».

Краіны-партнёры прадстаўляюць даклады аб ходзе рэалізацыі двухбаковых пагадненняў і прадугледжаных рэформ, у якіх апісваецца сітуацыя ў галіне палітыкі, эканомікі, сацыяльнай сферы і інстытуцыянальнага будаўніцтва, і надаецца асобая ўвага прыярытэтным напрамкам Еўрапейскай палітыкі добрасуседства.

На працягу бліжэйшых месяцаў Еўрапейская камісія мае намер распрацаваць з краінамі-партнёрамі пакет прыярытэтных мераў, якія будуць уключаны ў Планы дзеянняў. Гэтыя Планы дзеянняў стануць ключавым інструментам у працэсе сбліжэння паміж Еўрасаюзам і краінамі-суседзямі. Папярэднія перамовы па вызначэнню мерапрыемстваў для верагоднага ўключэння ў Планы дзеянняў ужо пачаліся з тымі краінамі, якія маюць дзейнічаючыя Дагаворы аб партнёрстве і супрацоўніцтве або Асацыятыўныя пагадненні, і будуць паступова распаўсюджвацца на іншыя краіны-суседзі.

Прадстаўнiцтва Еўрапейскай Камiсii ў Беларусі