Раман Якаўлеўскі: «Крызіс піхае Лукашэнку на самыя неверагодныя альянсы» :: Хартыя'97 :: Навiны

Прэм`ер-міністр Казахстан Карым Масімаў у сераду на брыфінгу ў Астане заявіў, што Казахстан зацікаўлены ў транзіце нафты праз Беларусь і яе перапрацоўцы на беларускіх НПЗ. «Сёння мы назіраем самы востры крызіс даверу паміж палітычным кіраўніцтвам Расеі і Беларусі. Гэта піхае Аляксандра Лукашэнку на самыя, здавалася б, неверагодныя альянсы, якія прапаведуюць энергетычную незалежнасць і бяспеку ад Масквы, што імкнецца захаваць свой манапалізм на пастаўкі газу і нафты ў Еўропу. Патэнцыйную канкурэнцыю Расеі ў гэтым можа скласці Казахстан, які паслядоўна і спакойна праводзіць незалежную палітыку ўласных нацыянальных інтарэсаў. А яны ўсё больш распаўсюджваюцца не толькі на Цэнтральна-Азіяцкі рэгіён і Кітай, але і Еўропу», – заявіў у інтэрв`ю прэс-цэнтру Хартыі’97 аглядальнік міжнароднага партала «Wider Europe» Раман Якаўлеўскі.

Паводле слоў Якаўлеўскага, у на сёння ўся стратэгія сацыяльна-эканамічнага развіцця Казахстана грунтуецца на нафце. «Паток нафтадаляраў павінен, як думацца, падняць эканоміку ў цэлым і вырашыць усе сацыяльныя, гуманітарныя, экалагічныя і іншыя праблемы. Нафты ў рэспубліцы і насамрэч шмат. Яе сукупныя запасы, па шматлікіх ацэнках перавышаюць 25 млрд. барэляў, або прыкладна 3,6 млрд.т. (ва ўрадзе Казахстана зыходзяць з лічбы 8 млрд.т., але гэта ўжо відавочны перабор). Цяпер уся казахстанская нафта здабываецца на сушы, і гэтыя радовішчы зусім не вычарпаныя. Нафтавыя прыбыткі высокія, аднак, рынак толькі на пачатку свайго развіцця – вузкі і нізкапрыбытковы. Заходнія краіны, якія імкнуцца знайсці альтэрнатыву неспакойнаму Блізкаму Усходу, не могуць сабе дазволіць пакінуць без увагі такое месца як Казахстан. Нафтавае радовішча ў паўночнай частцы Каспія, дзе, паводле ацэнак тых жа заходнікаў знаходзіцца да 13 млрд. барэляў нафты, з`яўляецца найбуйнейшым у свеце адкрыццём з тых часоў, як звыш за 30 гадоў таму было адкрытае радовішча ў заліве Прудхэу на Алясцы», – гаворыць эксперт.

Тым не менш, на думку Якаўлеўскага, нягледзячы на наяўныя дамоўленасці з Расеяй па развіцці прыкаспійскага трубаправода, ні Казахстан, ні Туркменістан не маюць намеру адмаўляцца ад удзелу і ў транскаспійскім праекце. «Пра гэта адкрыта казалі іх прэзідэнты. Пра перспектыву гэтага праекту размаўлялі 27–28 жніўня ў «Юрата» і прэзідэнты Польшчы, і Літвы. Няма падстаў сумнявацца, што гэтая тэма прысутнічала і падчас нядаўніх кантактаў Валдаса Адамкуса з прэзідэнтамі Украіны і Казахстана. Можа так здарыцца, што на Вільнюскім энергетычным форуме 10–11 кастрычніка ўдзел Астаны будзе на больш высокім узроўні, чым у Кракаве. Не выключана, што там з`явіцца і спецпрадстаўнік Беларусі. Увогуле, нічога нельга выключаць. У энергабяспецы мы ўсе патрапілі пад прэс расейскага манапалізму», – лічыць эксперт.