Беларусь забясьпечвае тайны прытулак міжнародным злачынцам :: Хартыя'97 :: Навiны

Гэтымі днямі ў цэнтар увагі ўсясьветных мэдыяў трапіла кніга францускай журналісткі Фляранс Артман “Мір і пакараньне”(«Paix et châtiment»). Колішняя прэсавая сакратарка галоўнага пракурора Гааскага трыбуналу Карлы дэль Понта напісала, што ў 1997 Расея і краіны Захаду зрабілі ўсё, каб сэрбска–басьнійскі ваенны камандзір Радаван Караджыч і некаторыя іншыя злачынцы засталіся на волі, а Беларусь у той час на некалькі месяцаў забясьпечыла тайны прытулак Караджычу. Фляранс Артман дала інтэрвію радыё Свабода.

Рэцэнзію на кнігу, якая пакуль існуе толькі ў францускамоўным варыянце, акрамя францускіх мэдыяў зьмясьцілі амэрыканскія, нямецкія, брытанскія, швэйцарскія ды расейскія выданьні. Паводле Фляранс Артман, неўзабаве кніга будзе выдадзеная і на Балканах, паколькі там назіраецца вялікі інтарэс да гэтай тэмы. Француская журналістка таксама чула і пра рэакцыю на кнігу ў Менску. Так у адміністрацыі беларускага прэзыдэнта сказалі, што “інфармацыя адносна тайнага знаходжаньня Караджчыча ў Беларусі для іх такая ж навіна, што і для іншых беларусаў”. У беларускім жа МЗС зазначылі наступнае: “Мала хто і што можа напісаць. Мы чужых кніг не камэнтуем”. Фляранс Артман у размове са Свабодай гаворыць:

“Па–першае, я б хацела, каб вашы чыноўнікі з МЗС ды іншых ведамстваў усё ж прачыталі гэту кнігу. Мая кніга – пра складаныя дачыненьні міжнароднага правасудзьдзя і міжнароднай палітыкі. У адным з разьдзелаў на 70 старонках зьмешчаныя дакладныя факты пра Караджыча і Младзіча і пра тое, як міжнародная супольнасьць не хацела іхнага арышту. Я напісала, як увосень 1997 Караджчыча прывезьлі ў Беларусь. Тут ён прабыў некалькі месяцаў, аднак гэта было тайнае знаходжаньне. Пра гэта ніхто ня ведаў. Зь Беларусі ў Босьнію ён прыляцеў пры канцы 1997– пачатку 1998. І тут ён стаў яшчэ менш заўважным.

На пачатку 2006 года спадарыня дэль Понта захацела высьветліць, ці сапраўды Караджыч піў каву ў грамадзкім месцы ў Босьніі. Пра гэта паведаміў адзін з журналістаў. Ён нават назваў дзень, калі бачыў Караджыча на вуліцы. Дэль Понта паспрабавала спраўдзіць інфармацыю. Ёй адказалі, што гэта немагчыма: Караджыча не маглі бачыць у Босьніі, бо ў гэты час ён знаходзіўся ў Беларусі”.

Як сьведчыць Фляранс Артман, цягам усіх 12 год – ад 1994 па 2006 – ніхто так і ня мог сказаць, дзе ж знаходзіцца Караджыч.

Журналістка піша, як былыя лідэры Францыі, Вялікабрытаніі і ЗША Жак Шырак, Тоні Блэр і Біл Клінтан у часе сваёй сустрэчы ў 1997 гаварылі пра неабходнасьць арышту Караджыча. Аднак дзеля гэтага трэба было інфармаваць і Расею, якая, як і Беларусь, сымпатызавала гэтым югаслаўскім дзеячам. У выніку Шырак заявіў генэральнаму пракурору ААН, што арышт не адбыўся па віне Расеі.

“Вялікай праблемай міжнароднага правасудзьдзя ёсьць тое, што міжнародныя злачынцы так і не панесьлі адказнасьці за свае дзеяньні на Балканах у 1990-я гады”,> – перакананая француская журналістка.

“Людзі не разумеюць, чаму Караджыч і Младзіч не арыштаваныя. Пакуль Караджыч і Младзіч застаюцца на волі, людзі ня вераць, што міжнародныя арганізацыі ў стане кантраляваць сытуацыю, што ў сьвеце можна прадухіліць новую жорсткасьць і новыя злачынствы. Відавочна, што людзі цікавяцца кнігай, у якой зьмешчаны сьведчаньні таго, што міжнародная супольнасьць ня мае жаданьня іх арыштаваць”, – кажа Фляранс Артман.

Слуханьні ў справе Караджчыча ды Младзіча, абвінавачаных у арганізацыі забойства тысячаў мусульманаў, мусяць быць працягнутыя да 2010 году.