banner1 banner1 banner1

28.02.2013

Зьміцер Сасноўскі: «Сапраўдныя патрыёты выхоўваюцца па-за ўвагай ідэолягаў» 6

15:39, — Интервью

Зьміцер Сасноўскі: «Сапраўдныя патрыёты выхоўваюцца па-за ўвагай ідэолягаў»

Лідэр унікальнай беларускай групы «Стары Ольса» Зьміцер Сасноўскі заўжды гарыць ідэяй. І заўжды не адной.

У апошні час ён усур’ёз заняўся пабудовай камінаў і калекцыянаваньнем рэтра-аўтамабіляў. Паралельна заняўся навукай і напісаў ужо чатыры кнігі па гісторыі беларускай музыкі. Дагэтуль спрабаваў сябе, як рэжысэр, кліпмейкер, прадусар. Шмат у чым дзякуючы яму штогод у Беларусі праходзіць «Калядны фэст» і «Дударскі фэст». Патлумачыць, адкуль у яго ўзялася цікавасць да гісторыі і музыкі, ён не берэцца, кажа, што тут не абыйшлося без містычных рэчаў. Хоць калі прасачыць гісторыю сям’і Сасноўскіх, то ўсё становіцца зразумелым. Адзін зь яго прадзедаў, напрыклад, арганізоўваў школьніцтва і загінуў у баі з бальшавікамі. Аб гэтым Зьміцер Сасноўскі  расказвае сайту charter97.org.

- У маёй сям’і заўжды культывавалася прага да ўсяго даўняга. Брат мой добра маляваў і маляваў абавязкова замкі, касьцёлы, старую архітэктуру. Маці сьпявала даўнія песьні. Шмат кніг было па гісторыі. Сама сабой быў чыста савецкі набор: «Фараон», «Вавілон», такія касмапалітычныя кнігі. Толькі з 80-х пачалі зьяўляцца гістарычныя выданьні беларускія. Гэта ўсё ўкультывавалася і ўжо зь цягам часу засталося толькі выбраць від гістарычнай памяці, які найбольш цікавіць. І выбар быў цяжкі. Пэўны час археалёгіяй захапляўся, але гэта навука ціхая. Яна дазваляе пакранаць даўні прадмет, але ты ня чуеш яго, ня бачыш, як ён ужываўся. Архітэктуру паглядзіш – але яна таксама маўклівая. Старыя летапісы пачытаеш, але і яны нежывыя. Этнаграфія жывая, але яна ў перапрацаваным праз народную сьвядомасьць выглядзе паказвае тое, што было. Музыка старадаўняя ў параўнаньні з астатнімі відамі гістарычнай памяці найбліжэй да самых простых эмоцый і яна дае выдатную магчымасьць адчуць час.

- Але выбар на карысьць музыкі ты зрабіў неадразу. Як ты прыйшоў да стварэньня ўласнага музычнага праекту?

- Я ўсё часьцей прыходжу да думкі, што мы хіба толькі частку ў сваім жыцьці і ў сваім лёсе можам перайначыць. Усё астатняе складаецца само, пры чым зь містычнай наканаванасьцю. Сапраўды, спачатку я не зьбіраўся займацца музыкай. Я выбраў навуку, гісторыю, выкладаў філязофію і зьбіраўся гісторыяй філязофіі ўсур’ёз займацца. Паралельна зьбіраліся народныя інструмэнты ў экспэдыцыях, потым сам навучаўся рабіць старыя інструмэнты і рэстаўраваць іх, сабраў калекцыю. Раптам музыка стала сур’ёзнай часткай жыцьця і стала прыносіць фінансавыя выгоды. Як кажуць пісьменьнікі, ты набываеш час: зарабіў грошы і маеш час нечым займацца. І чамусьці музыка нейкім цудоўным чынам, склаўшыся ў лёсе, дазволіла ёй займацца ўсё больш і больш.

- Шмат у чым дзякуючы “Старому Ольсе”  у Беларусь вярнулася цікавасць да старадаўняй музыкі і культуры. Неверагодным попытам “Стары Ольса” карыстаецца і за мяжой.  Як на твой погляд, чаму Ваша музыка мае посьпех у іншых краінах?  

- Шмат якія мэлёдыя, якія мы выконвалі, гралі па ўсёй Эўропе. Яны былі запісаныя ў «Полацкім сшытку», але зь цягам часу былі пераробленыя. Сярэднявечная музыка – гэта форма публічнай імправізацыі, гэта тое, што выконваецца музыкам у пэўны час, перад пэўнымі людзьмі і з пэўным настроем. Эпоха барока выклікала рэвалюцыю ў музыцы, пры гэтым зрабіла рэвалюцыю і сярод саміх музыкаў. У многіх творах з «Полацкага сшытку» ёсьць ключавы музычны выраз, а далей выканаўца мусіць развіваць сам, імправізаваць. Мы толькі вучымся, мы толькі падыйшлі да таго парога, каб на канцэрце выканаць не запраграмаваныя ноты, а імправізацыю. Наша ўмельства пакуль можна параўнаць толькі зь некалькімі клясамі пачатковай школы. І слухачы за мяжой бачаць, што мы да гэтага падыходзім і ўспрымаюць наша выкананьне ўжо адроджаных вядомых ім твораў, як арыгінальнае і непаўторнае, як традыцыю той жа эўрапейскай музыкі, але з асаблівасьцямі пэўнай краіны.

- Ці пагадзіўся б у такім разе «Стары Ольса» прадстаўляць нашу краіну за мяжой на дзяржаўным узроўні замест сёньняшніх дэкаратыўных «Песняроў», у якіх пасьля сыходу Мулявіна ўжо мала чаго жывога засталося?

- Мне здаецца, мы б пацягнулі такую ролю. Адзіная справа, што ў залежнасьці ад мерапрыемстваў патрабуецца і стыль музыкі. Дзесьці добра будуць «Песьняры», недзе больш пасаваць «Харошкі». Шмат дзе і мы б добра прагучалі, трапляючы ў стылістыку сьвята. І ў такіх мерапрыемствах мы часам бярэм удзел – у Польшчы, у Літве, ва Ўкраіне, бывае, што сутыкаемся зь міністрам культуры на іх. Але ёсьць мерапрыемствы дзяржаўнага ўзроўню, дзе мы б не пасавалі. Скажам там, дзе Беларусь прадстаўлена не як краіна з багатай гістарычнай культурай, а як краіна з багатай сучаснай спартовай культурай, праз нейкія ідэалягічныя прапагандысцкія захады. Напрыклад, сярэднявечная музыка будзе ня вельмі дарэчы там, дзе лунае шмат сучаснай дзяржаўнай сымболікі. Яшчэ адзін з прыкладаў недарэчнасьці – наша музыка ня можа гучаць там, дзе замоўчваюцца некаторыя гістарычныя моманты, як у фільме «Анастасія Слуцкая». Для сярэднявечнага чалавека герб быў знакам, пад якім ён жыў і сымбаль, за які ён паміраў. А ў стужцы слуцкія палкі ідуць на татар без герба Слуцка «Пагоні», які вырашылі прыбраць у апошні момант!

- А як наконт мерапрыемстваў у межах «саюзнай дзяржавы»? Вы ж сьпяваеце гістарычныя песьні, якія сьведчаць, што Расея і Беларусь далёка не заўжды знаходзіліся ў прыязных адносінах, як бы таго не хацелі сучасныя ідэолягі.  

- Самае дзіўнае, што расейцы такія нашы творы, як «Бітва пад Воршай» ці «Літвін» успрымаюць абсалютна нармальна. А вось нашы прадстаўнікі ўлады наадварот. Некалі журналіст расейскага тэлебачаньня пасьля нашага выступу на фэсьце, што праводзіўся ў Маскве пад патранатам Лужкова, кажа нам: «Вы пяеце пра тое, як беларусы перамаглі рускіх, а для большасьці рускіх гэта ж незразумела, што мы з вамі ваявалі. А вы пяеце пра гэта старадаўнія песьні і сама іх старадаўнасць пацьвярджае гэты факт». Мы самі саромеемся часам пра гэта казаць і не абвяшчаем на некаторых канцэртах пра песьні, а проста іх выконваем. А той журналіст кажа: «А мы нармальна ставімся, ці мала што мы біліся раней, такая была гісторыя і летапісы ня зьнішчыш».  

- Апошнім часам цябе ведаюць яшчэ, як дасьледчыка. Чаму на тваю думку да гэтага часу не існуе афіцыйнага падручніка па гісторыі беларускай музыкі?

- Чаму ня выйшаў дагэтуль афіцыйны падручнік – для мяне загадка, магу прапанаваць толькі адзін з варыянтаў разгадкі. Наша сучасная навука разьмяжоўвае гісторыю і мастацтвазнаўства, таму, каб напісаць падручнік па гісторыі музыкі, трэба быць адначасова гісторыкам і мастацтвазнаўцам. Мастацтвазнаўцы ў нас пішуць пра музыку, не валодаючы сацыльна-палітычнай і сацыяльна-эканамічнай гісторыяй і ня могуць разьбіць гісторыю музыкі па пэрыядах. З другога боку гісторыкам не дазволена лезьці ў гісторыю мастацтва. Таму ў нас ёсьць толькі дробныя манаграфіі, а абагульняючай грунтоўнай працы няма.

- Чаму тваю “Гісторыю беларускай музыкі” у двух тамах прынялі з прахалодай адмыслоўцы ў гэтай галіне?

- Сутыкаўся з тым, што людзі, якія займаюцца гісторыяй музыкі на дзяржаўным узроўні, не задаволены тым, што я набраўся нахабнасьці і напісаў такі падручнік. Сам ведаю, што там ня ўсё дасканала, некаторыя тэмы было складана распрацоўваць упершыню. І некаторыя тэмы я нават не адважыўся раскрыць, бо яны спрэчныя. Напрыклад, творы, якія пісалі выхадцы з нашых земляў у Польшчы, ці іх прызнаваць фактамі гісторыі беларускай музыкі? Палякі ў гэтым пытаньні не саромеюцца і лічаць, напрыклад, «Віленскі сшытак», «Берасьцейскі канцыянал», «Нясвіжскі канцыянал» польскай музыкай. А мы саромеемся прызнаць тое, што было напісана ў Вільні, Кракаве, Кіеве нашымі музыкамі ёсьць нашай музыкай. Мы валодаем вельмі вялізным і моцным комплексам непаўнавартасьці ў шмат якіх сфэрах, у тым ліку і ў гэтай.

- «Стары Ольса» – адзін з тых гуртоў, які дае падставы ганарыцца нашай музыкай. Тым ня менш, на дзяржаўным радыё і тэлебачаньні вы не частыя госьці і ў прынцыпе вас цяжка ўпісаць у цяперашнія ідэалагічныя межы. І як ты пачуваешся ў такой сытуацыі?

- Яшчэ на пачатку нашай творчасьці разумныя людзі нам параілі так: граць музыку і нічога не казаць, бо сама наша музыка дастатковы фактар таго, каб уплываць на людзей. І сапраўды пасьля канцэртаў падыходзяць людзі, якім была абыякава Беларусь зь яе гісторыяй і мовай і пад уплывам нашай музыкі яны становяцца сапраўднымі патрыётамі. Таму з аднаго боку, мы не нарываемся, а з другога боку, у мяне асабістае такое ўражаньне, што нашы ідэолягі дзяржаўныя проста не разумеюць таго, што сярэднявечча гэта настолькі моцны і магутны фактар выхаваньня патрыятызму і па-за іх увагай варыцца вялізарны кацёл па стварэньню сапраўдных патрыётаў, дзякуючы сапраўднай гісторыі, а ня толькі гісторыі «Кастрычніцкай рэвалюцыі і Вялікай Айчыннай вайны». І добра, што яны гэтага не бачыць, магчыма таму мы маем магчымасьць спакойна працаваць далей. А што да адносінаў з дзяржаўным тэлебачаньнем, то я бы не сказаў, што мы можам перашкодзіць ці ня трапіць у нейкую тэму. Хутчэй напэўна не ўздымаюцца такія тэмы, да якіх мы бы пасавалі і былі патрэбнымі.

Размаўляў Сяргей Будкін, спецыяльна для charter97.org

Написать комментарий (6)


Экспорт

          Новости партнеров






Погода в Беларуси

   18.04   19.04 
Брест Ясно+18
+9
Ветренно+21
+10
Витебск Небольшая облачность+15
+4
Ясно+18
+7
Гомель Небольшая облачность+21
+8
Ветренно+21
+11
Гродно Облачно+17
+8
Ясно+20
+9
Минск Небольшая облачность+16
+5
Ясно+19
+8
Могилев Небольшая облачность+16
+6
Ясно+19
+8

Курсы валют Национального банка

Валюта  17.04.14  18.04.14
EUR13 750,0013 770,00
USD9 940,009 950,00
RUB275,50277,00

Мнение


Грешно смеяться над больными

Грешно смеяться над больными

Дмитрий Дашкевич

Диктатура — это всегда война

Диктатура — это всегда война

Наталья Радина

Про глубину

Про глубину

Евгений Липкович

Скованные одним алтыном

Скованные одним алтыном

Владимир Халип

Украинское похмелье

Украинское похмелье

Александр Томкович



Вчера на сайте:

посетителей 374731
просмотров 2541329

пн вт ср чт пт сб вс
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30

Старая версия сайта

Конституция Республики Беларусь:

"Статья 34. Гражданам Республики Беларусь гарантируется право на получение, хранение и распространение полной, достоверной и своевременной информации о деятельности государственных органов, общественных объединений, о политической, экономической, культурной и международной жизни, состоянии окружающей среды..."

Подписка на рассылку

Введите ваш e-mail: