banner1 banner1 banner1

28.02.2013

Зьміцер Сасноўскі: «Сапраўдныя патрыёты выхоўваюцца па-за ўвагай ідэолягаў» 6

15:39, — Интервью

Зьміцер Сасноўскі: «Сапраўдныя патрыёты выхоўваюцца па-за ўвагай ідэолягаў»

Лідэр унікальнай беларускай групы «Стары Ольса» Зьміцер Сасноўскі заўжды гарыць ідэяй. І заўжды не адной.

У апошні час ён усур’ёз заняўся пабудовай камінаў і калекцыянаваньнем рэтра-аўтамабіляў. Паралельна заняўся навукай і напісаў ужо чатыры кнігі па гісторыі беларускай музыкі. Дагэтуль спрабаваў сябе, як рэжысэр, кліпмейкер, прадусар. Шмат у чым дзякуючы яму штогод у Беларусі праходзіць «Калядны фэст» і «Дударскі фэст». Патлумачыць, адкуль у яго ўзялася цікавасць да гісторыі і музыкі, ён не берэцца, кажа, што тут не абыйшлося без містычных рэчаў. Хоць калі прасачыць гісторыю сям’і Сасноўскіх, то ўсё становіцца зразумелым. Адзін зь яго прадзедаў, напрыклад, арганізоўваў школьніцтва і загінуў у баі з бальшавікамі. Аб гэтым Зьміцер Сасноўскі  расказвае сайту charter97.org.

- У маёй сям’і заўжды культывавалася прага да ўсяго даўняга. Брат мой добра маляваў і маляваў абавязкова замкі, касьцёлы, старую архітэктуру. Маці сьпявала даўнія песьні. Шмат кніг было па гісторыі. Сама сабой быў чыста савецкі набор: «Фараон», «Вавілон», такія касмапалітычныя кнігі. Толькі з 80-х пачалі зьяўляцца гістарычныя выданьні беларускія. Гэта ўсё ўкультывавалася і ўжо зь цягам часу засталося толькі выбраць від гістарычнай памяці, які найбольш цікавіць. І выбар быў цяжкі. Пэўны час археалёгіяй захапляўся, але гэта навука ціхая. Яна дазваляе пакранаць даўні прадмет, але ты ня чуеш яго, ня бачыш, як ён ужываўся. Архітэктуру паглядзіш – але яна таксама маўклівая. Старыя летапісы пачытаеш, але і яны нежывыя. Этнаграфія жывая, але яна ў перапрацаваным праз народную сьвядомасьць выглядзе паказвае тое, што было. Музыка старадаўняя ў параўнаньні з астатнімі відамі гістарычнай памяці найбліжэй да самых простых эмоцый і яна дае выдатную магчымасьць адчуць час.

- Але выбар на карысьць музыкі ты зрабіў неадразу. Як ты прыйшоў да стварэньня ўласнага музычнага праекту?

- Я ўсё часьцей прыходжу да думкі, што мы хіба толькі частку ў сваім жыцьці і ў сваім лёсе можам перайначыць. Усё астатняе складаецца само, пры чым зь містычнай наканаванасьцю. Сапраўды, спачатку я не зьбіраўся займацца музыкай. Я выбраў навуку, гісторыю, выкладаў філязофію і зьбіраўся гісторыяй філязофіі ўсур’ёз займацца. Паралельна зьбіраліся народныя інструмэнты ў экспэдыцыях, потым сам навучаўся рабіць старыя інструмэнты і рэстаўраваць іх, сабраў калекцыю. Раптам музыка стала сур’ёзнай часткай жыцьця і стала прыносіць фінансавыя выгоды. Як кажуць пісьменьнікі, ты набываеш час: зарабіў грошы і маеш час нечым займацца. І чамусьці музыка нейкім цудоўным чынам, склаўшыся ў лёсе, дазволіла ёй займацца ўсё больш і больш.

- Шмат у чым дзякуючы “Старому Ольсе”  у Беларусь вярнулася цікавасць да старадаўняй музыкі і культуры. Неверагодным попытам “Стары Ольса” карыстаецца і за мяжой.  Як на твой погляд, чаму Ваша музыка мае посьпех у іншых краінах?  

- Шмат якія мэлёдыя, якія мы выконвалі, гралі па ўсёй Эўропе. Яны былі запісаныя ў «Полацкім сшытку», але зь цягам часу былі пераробленыя. Сярэднявечная музыка – гэта форма публічнай імправізацыі, гэта тое, што выконваецца музыкам у пэўны час, перад пэўнымі людзьмі і з пэўным настроем. Эпоха барока выклікала рэвалюцыю ў музыцы, пры гэтым зрабіла рэвалюцыю і сярод саміх музыкаў. У многіх творах з «Полацкага сшытку» ёсьць ключавы музычны выраз, а далей выканаўца мусіць развіваць сам, імправізаваць. Мы толькі вучымся, мы толькі падыйшлі да таго парога, каб на канцэрце выканаць не запраграмаваныя ноты, а імправізацыю. Наша ўмельства пакуль можна параўнаць толькі зь некалькімі клясамі пачатковай школы. І слухачы за мяжой бачаць, што мы да гэтага падыходзім і ўспрымаюць наша выкананьне ўжо адроджаных вядомых ім твораў, як арыгінальнае і непаўторнае, як традыцыю той жа эўрапейскай музыкі, але з асаблівасьцямі пэўнай краіны.

- Ці пагадзіўся б у такім разе «Стары Ольса» прадстаўляць нашу краіну за мяжой на дзяржаўным узроўні замест сёньняшніх дэкаратыўных «Песняроў», у якіх пасьля сыходу Мулявіна ўжо мала чаго жывога засталося?

- Мне здаецца, мы б пацягнулі такую ролю. Адзіная справа, што ў залежнасьці ад мерапрыемстваў патрабуецца і стыль музыкі. Дзесьці добра будуць «Песьняры», недзе больш пасаваць «Харошкі». Шмат дзе і мы б добра прагучалі, трапляючы ў стылістыку сьвята. І ў такіх мерапрыемствах мы часам бярэм удзел – у Польшчы, у Літве, ва Ўкраіне, бывае, што сутыкаемся зь міністрам культуры на іх. Але ёсьць мерапрыемствы дзяржаўнага ўзроўню, дзе мы б не пасавалі. Скажам там, дзе Беларусь прадстаўлена не як краіна з багатай гістарычнай культурай, а як краіна з багатай сучаснай спартовай культурай, праз нейкія ідэалягічныя прапагандысцкія захады. Напрыклад, сярэднявечная музыка будзе ня вельмі дарэчы там, дзе лунае шмат сучаснай дзяржаўнай сымболікі. Яшчэ адзін з прыкладаў недарэчнасьці – наша музыка ня можа гучаць там, дзе замоўчваюцца некаторыя гістарычныя моманты, як у фільме «Анастасія Слуцкая». Для сярэднявечнага чалавека герб быў знакам, пад якім ён жыў і сымбаль, за які ён паміраў. А ў стужцы слуцкія палкі ідуць на татар без герба Слуцка «Пагоні», які вырашылі прыбраць у апошні момант!

- А як наконт мерапрыемстваў у межах «саюзнай дзяржавы»? Вы ж сьпяваеце гістарычныя песьні, якія сьведчаць, што Расея і Беларусь далёка не заўжды знаходзіліся ў прыязных адносінах, як бы таго не хацелі сучасныя ідэолягі.  

- Самае дзіўнае, што расейцы такія нашы творы, як «Бітва пад Воршай» ці «Літвін» успрымаюць абсалютна нармальна. А вось нашы прадстаўнікі ўлады наадварот. Некалі журналіст расейскага тэлебачаньня пасьля нашага выступу на фэсьце, што праводзіўся ў Маскве пад патранатам Лужкова, кажа нам: «Вы пяеце пра тое, як беларусы перамаглі рускіх, а для большасьці рускіх гэта ж незразумела, што мы з вамі ваявалі. А вы пяеце пра гэта старадаўнія песьні і сама іх старадаўнасць пацьвярджае гэты факт». Мы самі саромеемся часам пра гэта казаць і не абвяшчаем на некаторых канцэртах пра песьні, а проста іх выконваем. А той журналіст кажа: «А мы нармальна ставімся, ці мала што мы біліся раней, такая была гісторыя і летапісы ня зьнішчыш».  

- Апошнім часам цябе ведаюць яшчэ, як дасьледчыка. Чаму на тваю думку да гэтага часу не існуе афіцыйнага падручніка па гісторыі беларускай музыкі?

- Чаму ня выйшаў дагэтуль афіцыйны падручнік – для мяне загадка, магу прапанаваць толькі адзін з варыянтаў разгадкі. Наша сучасная навука разьмяжоўвае гісторыю і мастацтвазнаўства, таму, каб напісаць падручнік па гісторыі музыкі, трэба быць адначасова гісторыкам і мастацтвазнаўцам. Мастацтвазнаўцы ў нас пішуць пра музыку, не валодаючы сацыльна-палітычнай і сацыяльна-эканамічнай гісторыяй і ня могуць разьбіць гісторыю музыкі па пэрыядах. З другога боку гісторыкам не дазволена лезьці ў гісторыю мастацтва. Таму ў нас ёсьць толькі дробныя манаграфіі, а абагульняючай грунтоўнай працы няма.

- Чаму тваю “Гісторыю беларускай музыкі” у двух тамах прынялі з прахалодай адмыслоўцы ў гэтай галіне?

- Сутыкаўся з тым, што людзі, якія займаюцца гісторыяй музыкі на дзяржаўным узроўні, не задаволены тым, што я набраўся нахабнасьці і напісаў такі падручнік. Сам ведаю, што там ня ўсё дасканала, некаторыя тэмы было складана распрацоўваць упершыню. І некаторыя тэмы я нават не адважыўся раскрыць, бо яны спрэчныя. Напрыклад, творы, якія пісалі выхадцы з нашых земляў у Польшчы, ці іх прызнаваць фактамі гісторыі беларускай музыкі? Палякі ў гэтым пытаньні не саромеюцца і лічаць, напрыклад, «Віленскі сшытак», «Берасьцейскі канцыянал», «Нясвіжскі канцыянал» польскай музыкай. А мы саромеемся прызнаць тое, што было напісана ў Вільні, Кракаве, Кіеве нашымі музыкамі ёсьць нашай музыкай. Мы валодаем вельмі вялізным і моцным комплексам непаўнавартасьці ў шмат якіх сфэрах, у тым ліку і ў гэтай.

- «Стары Ольса» – адзін з тых гуртоў, які дае падставы ганарыцца нашай музыкай. Тым ня менш, на дзяржаўным радыё і тэлебачаньні вы не частыя госьці і ў прынцыпе вас цяжка ўпісаць у цяперашнія ідэалагічныя межы. І як ты пачуваешся ў такой сытуацыі?

- Яшчэ на пачатку нашай творчасьці разумныя людзі нам параілі так: граць музыку і нічога не казаць, бо сама наша музыка дастатковы фактар таго, каб уплываць на людзей. І сапраўды пасьля канцэртаў падыходзяць людзі, якім была абыякава Беларусь зь яе гісторыяй і мовай і пад уплывам нашай музыкі яны становяцца сапраўднымі патрыётамі. Таму з аднаго боку, мы не нарываемся, а з другога боку, у мяне асабістае такое ўражаньне, што нашы ідэолягі дзяржаўныя проста не разумеюць таго, што сярэднявечча гэта настолькі моцны і магутны фактар выхаваньня патрыятызму і па-за іх увагай варыцца вялізарны кацёл па стварэньню сапраўдных патрыётаў, дзякуючы сапраўднай гісторыі, а ня толькі гісторыі «Кастрычніцкай рэвалюцыі і Вялікай Айчыннай вайны». І добра, што яны гэтага не бачыць, магчыма таму мы маем магчымасьць спакойна працаваць далей. А што да адносінаў з дзяржаўным тэлебачаньнем, то я бы не сказаў, што мы можам перашкодзіць ці ня трапіць у нейкую тэму. Хутчэй напэўна не ўздымаюцца такія тэмы, да якіх мы бы пасавалі і былі патрэбнымі.

Размаўляў Сяргей Будкін, спецыяльна для charter97.org


Написать комментарий (6)


Экспорт

          Новости партнеров


Loading...



Курсы валют Национального банка

Валюта  24.07.14  25.07.14
EUR13 850,0013 850,00
USD10 290,0010 290,00
RUB296,00293,50

Мнение


Дух Антихриста

Дух Антихриста

Дмитрий Дашкевич

Не целуйте руки диктаторам

Не целуйте руки диктаторам

Наталья Радина

Тень Гаврилы Принципа бродит по Дроздам

Тень Гаврилы Принципа бродит по Дроздам

Владимир Халип

Мы забываем, как это было 20 лет назад

Мы забываем, как это было 20 лет назад

Мечислав Гриб

Чучело

Чучело

Дмитрий Растаев

Погода в Беларуси

   25.07   26.07 
Брест Небольшая облачность+28
+17
Ясно+30
+18
Витебск Солнечно+26
+14
Солнечно+28
+16
Гомель Ясно+27
+14
Солнечно+29
+16
Гродно Ясно+29
+17
Небольшая облачность+29
+18
Минск Ясно+27
+13
Солнечно+28
+14
Могилев Солнечно+27
+14
Солнечно+28
+16



Вчера на сайте:

посетителей 327256
просмотров 2002907

пн вт ср чт пт сб вс
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

Старая версия сайта

Конституция Республики Беларусь:

"Статья 34. Гражданам Республики Беларусь гарантируется право на получение, хранение и распространение полной, достоверной и своевременной информации о деятельности государственных органов, общественных объединений, о политической, экономической, культурной и международной жизни, состоянии окружающей среды..."

Подписка

       

Введите ваш e-mail: